Kıdem Tazminatına Kimler Hak Kazanır? 2026 Kıdem Tazminatı Şartları

Kıdem Tazminatına Kimler Hak Kazanır? 2026 Kıdem Tazminatı Şartları

Kıdem tazminatı şartları nelerdir? En az bir yıl çalışma, işverenin feshi, haklı nedenle istifa, emeklilik, askerlik, evlilik ve ölüm hâllerini anlatıyoruz.

Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki temel şart vardır: aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan bir yolla sona ermesi. İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle feshi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlenmesi ve işçinin ölümü bu yollardandır. Bu yazıda kıdem tazminatı şartlarını, hangi ayrılış biçiminde tazminatın doğup hangisinde doğmadığını sade bir dille anlatıyoruz. Tazminatın nasıl hesaplandığı bu yazının konusu değildir.

Kıdem tazminatı hangi kanunda düzenlenir?

Bugün yürürlükte olan İş Kanunu 4857 sayılı Kanun’dur. Ancak kıdem tazminatı, bu kanunda değil, eski 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. 4857 sayılı Kanun, eski kanunun bu maddesi dışındaki tüm hükümlerini kaldırmış (4857 m.120) ve kıdem tazminatı fonu kuruluncaya kadar işçilerin 1475 sayılı Kanun m.14’e göre kıdem tazminatı haklarının saklı olduğunu belirtmiştir (4857 geçici m.6). Kıdem tazminatı fonu bugüne kadar kurulmadığı için kurallar hâlâ bu maddeden okunur.

Maddede eski kanunun fesih maddelerine (16 ve 17) yapılan atıflar, bugün 4857 sayılı Kanun’un 24. madde (işçinin haklı nedenle feshi) ve 25. madde (işverenin haklı nedenle feshi) olarak anlaşılır (4857 geçici m.1).

Kıdem tazminatının temel şartları nelerdir?

Kıdem tazminatına hak kazanmak için aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir:

  1. İş Kanunu kapsamında işçi olmakKural, 1475 sayılı Kanun m.14'te "bu Kanuna tabi işçiler" için konmuştur. Gazeteciler ve gemi adamları gibi özel kanunlara tabi çalışanların durumu kendi kanunlarına göre değerlendirilir.
  2. En az bir yıl çalışmış olmakKanun, tazminatı "her geçen tam yıl için" öngördüğünden, aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma aranır. Bir yılı aşan süreler için de aynı oranda ödeme yapılır.
  3. Sözleşmenin kanunda sayılan bir yolla sona ermesiİşverenin m.25/II dışındaki bir nedenle feshi, işçinin haklı feshi, askerlik, emeklilik amaçlı ayrılma, kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması veya işçinin ölümü gibi.

Bu üç şarttan biri eksikse, kural olarak kıdem tazminatı doğmaz. Örneğin dokuz ay çalıştıktan sonra işten çıkarılan işçi kıdem tazminatı alamaz; ancak koşulları varsa ihbar tazminatı gibi başka haklarını isteyebilir.

Bir yıllık süre nasıl belirlenir?

Kıdem süresi hesaplanırken işçinin aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştığı süreler birlikte dikkate alınır. Sözleşmenin kesintisiz devam etmiş ya da aralıklarla yeniden kurulmuş olması bu sonucu değiştirmez (1475 m.14).

İşyeri devredilirse veya başka bir işverene geçerse, işçinin kıdemi devirden önceki ve sonraki çalışma sürelerinin toplamı üzerinden belirlenir. Devralan işveren, hizmet süresine bağlı haklarda işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihi esas almak zorundadır (4857 m.6). Devreden işverenin sorumluluğu ise kendi dönemiyle ve devir tarihindeki ücret seviyesiyle sınırlıdır.

Önemli bir sınır da şudur: Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ödenmez. Daha önce kıdem tazminatı alınarak kapanmış bir dönem, aynı işverende yeniden çalışılsa bile ikinci kez hesaba katılmaz.

Hangi ayrılış hâllerinde kıdem tazminatı ödenir?

Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan ayrılış biçimlerini ve kural olarak kıdem tazminatı doğup doğmadığını özetler. Her durumda bir yıllık çalışma şartının da sağlanmış olması gerekir.

Ayrılış biçimi Kıdem tazminatı Dayanak
İşverenin m.25/II dışındaki bir nedenle feshi (geçerli neden, sağlık, zorlayıcı neden, gözaltı/tutukluluk dahil) Doğar 1475 m.14/1-1
İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (m.25/II) nedeniyle feshi Doğmaz 1475 m.14/1-1
İşçinin haklı nedenle feshi (m.24) Doğar 1475 m.14/1-2
Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma Doğar 1475 m.14/1-3
Yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma Doğar 1475 m.14/1-4
Emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlayarak ayrılma Doğar 1475 m.14/1-5
Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması Doğar 1475 m.14/1
İşçinin ölümü Doğar (mirasçılara) 1475 m.14/1
Haklı bir neden olmadan istifa Doğmaz 1475 m.14 (sayılmamış)

Tablodaki ilk iki satır en çok uyuşmazlık çıkan alandır. İşveren “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” iddiasıyla tazminatsız fesih yaptığında, bu iddianın gerçekten var olup olmadığı tartışılabilir. İşveren fesih nedenini ispatlayamazsa fesih tazminat gerektiren bir fesih olarak değerlendirilebilir. SGK’ya bildirilen işten çıkış kodunun bu değerlendirmedeki yeri için Kod 29 ve işten çıkış kodları yazımıza bakabilirsiniz.

İşçi kendi isteğiyle ayrılırsa kıdem tazminatı alabilir mi?

Kural olarak, haklı bir nedene dayanmayan istifa kıdem tazminatı doğurmaz. Ancak kanun bazı ayrılış hâllerini istifa gibi görünse de tazminat gerektiren hâller arasında saymıştır:

  • Haklı nedenle fesih: Ücretin ödenmemesi, işverenin işçiye hakaret etmesi, cinsel taciz gibi İş Kanunu m.24’te sayılan nedenlerle yapılan fesih. Ücret konusundaki ayrıntılar için maaş geç yatarsa işçi ne yapabilir? yazımıza bakabilirsiniz.
  • Askerlik: Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle ayrılma.
  • Emeklilik: Aylık veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma. İşçinin aylığa ya da toptan ödemeye hak kazandığını ve ilgili kuruma başvurduğunu belgelemesi şarttır.
  • Yaş dışındaki şartlar: Emeklilik için yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamlayarak kendi isteğiyle ayrılma. Uygulamada bu durum SGK’dan alınan yazıyla belgelenir.
  • Evlilik: Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması.

Bu istisnaların her birinin kendine özgü koşulları vardır; ayrıntılar için istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi? yazımızı okuyabilirsiniz.

Dikkat

Haklı bir nedeniniz olsa bile, ayrılırken bu nedeni yazılı olarak ve açıkça belirtmemek ileride ispat güçlüğü doğurabilir. "Kişisel nedenlerle ayrılıyorum" gibi ifadeler, haklı nedeninizi ileri sürmenizi zorlaştırabilir. Ayrılmadan önce durumunuzu değerlendirmeniz önerilir.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatının tutarı; çalışma süresi, işçinin son ücreti ve ücrete ek olarak sağlanan para veya parayla ölçülebilen menfaatler (ör. düzenli yol, yemek yardımı) gibi unsurlar dikkate alınarak belirlenir (1475 m.14). Uyuşmazlık hâlinde hesap, somut dosyadaki belgelere göre bilirkişi tarafından yapılır. Bu nedenle bu yazıda formül veya örnek hesap vermiyoruz.

Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde kanun, gecikme süresi için özel bir faiz türü öngörmüştür (1475 m.14).

İşten ayrılırken imzalanan ibraname kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırır mı?

Uygulamada işçiden, işten ayrılırken “tüm haklarımı aldım, işvereni ibra ederim” gibi ifadeler içeren bir belge imzalaması istenebilir. Bu belgeye ibraname denir. Kanun, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerli olması için sıkı şartlar öngörmüştür (TBK m.420):

  • İbra sözleşmesi yazılı olmalıdır.
  • İbra tarihinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olmalıdır.
  • İbra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmelidir.
  • Ödeme, hak edilen tutara göre eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılmalıdır.

Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibranameler kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini içermeyen ibra belgeleri ise yalnızca içerdikleri miktar kadar makbuz hükmündedir; bu durumda da ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur. Bu kurallar kıdem tazminatı dahil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına uygulanır.

Dolayısıyla işten ayrılış günü imzalatılan genel nitelikli bir ibraname, kural olarak kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Yine de imzaladığınız her belgenin bir örneğini saklamanız ve içeriğini okumadan imza atmamanız önerilir.

Kıdem tazminatı için ne kadar süre içinde başvurmak gerekir?

Kıdem tazminatı alacağının zamanaşımı süresi beş yıldır (4857 ek m.3). Bu süre, iş sözleşmesinin sona ermesiyle işlemeye başlar.

Kıdem tazminatı için doğrudan dava açılamaz. Önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir (7036 m.3). Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava iş mahkemesinde açılır. 31 Temmuz 2026’dan itibaren işçi alacak davalarının açılış biçimi de değişti; ayrıntılar için belirsiz alacak davası kalktı yazımıza bakabilirsiniz.

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Kıdem tazminatı uyuşmazlıklarının büyük kısmı, sözleşmenin nasıl sona erdiği konusundaki anlaşmazlıktan çıkar: İşveren tazminatsız fesih için haklı neden ileri sürüyor olabilir, işçi istifa dilekçesini baskı altında vermiş olabilir ya da işten çıkış kodu gerçek durumu yansıtmıyor olabilir. Bu tür durumlarda delillerin erken toplanması, arabuluculuk aşamasının doğru yürütülmesi ve sürelerin kaçırılmaması önem taşır.

Ayrıca işten çıkarıldığınızda işe iade davası açma hakkınız da olabilir; bunun için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız, anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açmanız gerekir (4857 m.20). Ayrıntılar için işe iade davası yazımıza bakabilirsiniz. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kıdem tazminatı almak için kaç yıl çalışmak gerekir?

Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.

İşten çıkarılan herkes kıdem tazminatı alır mı?

Hayır. İşveren sözleşmeyi İş Kanunu m.25/II'de sayılan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar (ör. hırsızlık, devamsızlık) nedeniyle feshederse kıdem tazminatı ödenmez. Bu nedenin gerçekten var olup olmadığı uyuşmazlık hâlinde mahkemece değerlendirilir.

Emekli olan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Evet. Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılan işçi, aylığa hak kazandığını ve kuruma başvurduğunu belgelemek şartıyla kıdem tazminatı alır.

İşçi ölürse kıdem tazminatı kime ödenir?

İşçinin ölümüyle sözleşme sona ererse doğan kıdem tazminatı, işçinin kanuni mirasçılarına ödenir (1475 sayılı Kanun m.14).

Kıdem tazminatı için zamanaşımı ne kadar?

Kıdem tazminatı alacağının zamanaşımı süresi beş yıldır (İş K. ek m.3). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin