İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini kanundaki bildirim sürelerine uymadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemek zorunda olduğu tazminattır. İş Kanunu m.17’ye göre bildirim süreleri, işçinin o işyerindeki çalışma süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır. İhbar tazminatını çoğunlukla işveren öder; ancak haklı bir nedeni olmadan bildirim süresine uymadan işi bırakan işçi de işverene ihbar tazminatı ödemek durumunda kalabilir. Bu yazıda ihbar sürelerini, ihbar tazminatının hangi durumlarda doğduğunu ve iş arama iznini anlatıyoruz.
İhbar (bildirim) süresi nedir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, bunu karşı tarafa önceden bildirmek zorundadır. Kanun, bu bildirimden sonra sözleşmenin ne zaman sona ermiş sayılacağını belirlemiştir. Bu süreye günlük dilde “ihbar süresi”, kanunda ise “bildirim süresi” denir (4857 m.17).
Bildirim süresinin amacı, işçiye yeni bir iş bulması, işverene de yerine yeni bir çalışan bulması için zaman tanımaktır. Bu nedenle kural hem işçi hem işveren için geçerlidir.
İhbar süreleri kaç hafta?
Kanundaki bildirim süreleri, işçinin o işyerindeki çalışma süresine göre şöyledir (4857 m.17):
| İşçinin çalışma süresi | Bildirim süresi |
|---|---|
| Altı aydan az | 2 hafta |
| Altı aydan bir buçuk yıla kadar | 4 hafta |
| Bir buçuk yıldan üç yıla kadar | 6 hafta |
| Üç yıldan fazla | 8 hafta |
Sözleşme, bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlayarak bu sürelerin sonunda feshedilmiş sayılır. Örneğin iki yıldır çalışan bir işçi için bildirim süresi altı haftadır; işverenin veya işçinin bildirimi karşı tarafa ulaştıktan altı hafta sonra sözleşme sona ermiş olur. Bu süre boyunca taraflar arasındaki iş ilişkisi olağan şekilde devam eder. Kanun bu süreleri asgari olarak belirlemiştir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, ancak işçi aleyhine kısaltılamaz.
İhbar tazminatı ne zaman doğar?
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır (4857 m.17). Buna göre ihbar tazminatı başlıca şu durumlarda gündeme gelir:
- İşveren, işçiye bildirim süresi vermeden ve bu sürenin ücretini peşin ödemeden belirsiz süreli sözleşmeyi feshederse, işçiye ihbar tazminatı öder.
- İşçi, haklı bir nedeni olmadan ve bildirim süresine uymadan işi bırakırsa, işveren işçiden ihbar tazminatı isteyebilir.
İşveren dilerse bildirim süresini beklemeden, bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. Bu durumda ayrıca ihbar tazminatı doğmaz; çünkü işçiye o sürenin ücreti zaten ödenmiştir.
İhbar tazminatının tutarı; bildirim süresi ile işçinin ücreti ve ücrete ek olarak sağlanan para veya parayla ölçülebilen menfaatler dikkate alınarak belirlenir (4857 m.17 son fıkra). Uyuşmazlık hâlinde hesap bilirkişi tarafından yapılır; bu yazıda tutar veya örnek hesap vermiyoruz.
İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı arasındaki fark nedir?
İki tazminat çoğu zaman birlikte istendiği için karıştırılır; ancak şartları ve amaçları farklıdır:
Belirsiz süreli sözleşmede bildirim süresine uyulmamasının yaptırımıdır. Bir yıllık çalışma şartı yoktur. Bildirime uymayan taraf öder; bu taraf işçi de olabilir (4857 m.17).
İşçinin işyerindeki çalışma süresinin karşılığıdır. En az bir yıllık çalışma ve kanunda sayılan bir sona erme hâli gerekir. Yalnızca işveren tarafından işçiye ödenir (1475 m.14).
Örneğin işveren, üç yıldır çalışan bir işçiyi m.25/II dışında bir nedenle ve bildirim süresi vermeden çıkarırsa işçi hem kıdem hem ihbar tazminatı isteyebilir. Buna karşılık sekiz aydır çalışan işçi aynı şekilde çıkarılırsa kıdem tazminatı doğmaz; ancak ihbar tazminatı istenebilir.
Bildirim (ihbar) nasıl yapılmalıdır?
Kanun, m.17’deki bildirim için özel bir şekil öngörmemiştir. Ancak uyuşmazlık çıktığında bildirimin yapıldığını ve hangi tarihte karşı tarafa ulaştığını ispat etmek gerekir; çünkü bildirim süresi, bildirimin karşı tarafa yapılmasından itibaren işler (4857 m.17). Bu nedenle bildirimin yazılı yapılması, karşı tarafa imza karşılığı teslim edilmesi veya noter aracılığıyla gönderilmesi güvenli yoldur.
İş güvencesi kapsamındaki işçilerde ise işverenin fesih bildirimini yazılı olarak yapması ve fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmesi kanuni bir zorunluluktur (4857 m.19). Ayrılış sırasında işçiye imzalatılan ibranamelerin ihbar tazminatı gibi alacakları ortadan kaldırabilmesi de kanunda sıkı şartlara bağlanmıştır (TBK m.420).
Hangi durumlarda ihbar tazminatı doğmaz?
Bildirim süresi şartı her fesih için geçerli değildir. Şu durumlarda kural olarak ihbar tazminatı doğmaz:
- Haklı nedenle derhal fesih: İşçi m.24’teki, işveren m.25’teki haklı nedenlerle sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshedebilir. Bu nedenle haklı nedenle fesheden işçi kıdem tazminatı alabilir ama ihbar tazminatı alamaz; işveren de haklı nedenle feshettiğinde ihbar tazminatı ödemez. Ayrıntılar için istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi? yazımıza bakabilirsiniz.
- Deneme süresi: Sözleşmeye konmuş deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir (4857 m.15). Deneme süresi en çok iki ay olabilir, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi içinde de işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır. Deneme süresi sona erdikten sonra yapılan fesihlerde ise m.17’deki bildirim süreleri uygulanır.
- Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması: m.17, belirsiz süreli sözleşmeler için öngörülmüştür; süresi belirli bir sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi bildirim gerektirmez.
İşverenin bildirim süresi vermemesi veya bu sürenin ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, iş güvencesi kapsamındaki işçinin işe iade davası açma hakkını ortadan kaldırmaz (4857 m.17). İşe iade için arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren yalnızca bir aydır. Ayrıntılar için işe iade davası yazımıza bakabilirsiniz.
Bildirim süresi içinde işçinin hakları nelerdir?
Bildirim süresi boyunca iş sözleşmesi devam eder; işçi çalışmaya, işveren de ücret ödemeye devam eder. Bu dönemde işçinin özel bir hakkı vardır: yeni iş arama izni.
İşveren, bildirim süreleri içinde işçiye yeni bir iş bulması için gerekli iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermek zorundadır. Bu izin günde iki saatten az olamaz (4857 m.27). İşçi isterse bu saatleri birleştirerek toplu kullanabilir; ancak bu durumda izni işten ayrılacağı günden önceki günlere denk getirmeli ve bunu işverene bildirmelidir.
İşveren iş arama iznini hiç vermez veya eksik kullandırırsa, o süreye ait ücret işçiye ödenir. İzin sırasında işçiyi çalıştıran işveren ise çalıştırdığı sürenin ücretini kanunda belirtildiği şekilde zamlı ödemek zorundadır (4857 m.27). İş arama izninin kullanımı, toplu kullanma ve ücret sorunlarının ayrıntısı için iş arama izni nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Ayrıca işverenin feshinde bildirim süresi ve iş arama izni, yıllık ücretli izin süreleriyle iç içe giremez (4857 m.59). Yani işveren, işçinin kullanmadığı yıllık izni bildirim süresinin içine sıkıştırarak kullandırmış sayılamaz. Yıllık izin hakları için yıllık izin kaç gün? yazımıza bakabilirsiniz.
İş güvencesi olmayan işçiler için ayrı bir tazminat var mı?
İşe iade davası açabilmek için kanunda aranan şartları taşımayan işçilerin (ör. otuzdan az işçi çalıştırılan işyerlerindeki işçiler) sözleşmesi, işveren tarafından fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilirse, kanunda “kötüniyet tazminatı” adıyla ayrı bir tazminat öngörülmüştür (4857 m.17). Bu durumda bildirim şartına da uyulmamışsa ihbar tazminatı ayrıca ödenir. Feshin kötüye kullanılıp kullanılmadığı, somut olayın şartlarına göre değerlendirilir.
İhbar tazminatı için ne kadar süre içinde başvurmak gerekir?
İhbar tazminatının (kanundaki adıyla “iş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat”) zamanaşımı süresi beş yıldır (4857 ek m.3).
İhbar tazminatı için doğrudan dava açılamaz; önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 m.3). Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımı durur. Anlaşma sağlanırsa uyuşmazlık dava açılmadan sona erer; anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava iş mahkemesinde açılır. Genellikle ihbar tazminatı, kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarıyla birlikte talep edilir; kıdem tazminatının şartları için kıdem tazminatına kimler hak kazanır? yazımıza bakabilirsiniz.
Ne zaman avukata danışmak gerekir?
İhbar tazminatı uyuşmazlıkları genellikle sözleşmenin kim tarafından ve hangi nedenle sona erdirildiği konusundaki anlaşmazlıktan doğar. İşveren haklı neden ileri sürüyorsa, işçi “istifa ettirildiğini” düşünüyorsa veya SGK’ya bildirilen işten çıkış kodu gerçeği yansıtmıyorsa (işten çıkış kodları), sürelerin ve delillerin doğru değerlendirilmesi önem taşır. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İhbar süreleri kaç hafta?
İşi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar altı hafta, üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz haftadır (İş K. m.17). Bu süreler sözleşmeyle artırılabilir.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı öder mi?
Haklı bir nedeni olmadan istifa eden işçi bildirim süresine uymazsa, işverene bildirim süresine ait ücret tutarında ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Haklı nedenle fesihte bu yükümlülük yoktur.
İhbar tazminatı için bir yıl çalışmak gerekir mi?
Hayır. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatı için bir yıllık çalışma şartı yoktur; deneme süresi dışında, altı aydan az çalışan işçi için de iki haftalık bildirim süresi geçerlidir.
İşveren ihbar süresini peşin ödeyebilir mi?
Evet. İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin vererek sözleşmeyi hemen feshedebilir (İş K. m.17). Bu durum işçinin işe iade davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
İhbar tazminatında zamanaşımı ne kadar?
Beş yıldır (İş K. ek m.3). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.