Değer kaybı her kazada ödenmez. Başlıca alınamayan durumlar şunlardır: kazada tamamen kusurlu olmak, aracın hasar nedeniyle trafikten çekilmesi veya hurdaya ayrılması, zararın sigortalı işletenin yakınlarına ait araçta doğması, kusurlu bir karşı tarafın bulunmaması ve zamanaşımı süresinin dolması. Kasko ise kural olarak değer kaybını karşılamaz. Bu yazıda değer kaybının hangi hallerde istenemeyeceğini ve sık karıştırılan durumları anlatıyoruz.
Değer kaybı hangi durumlarda ödenmez?
Değer kaybı, trafik sigortasının maddi zararlar teminatına dahildir (GŞ A.5/a). Ancak Kanun ve Genel Şartlar bazı halleri açıkça teminat dışında bırakmıştır. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumları özetliyor:
| Durum | Değer kaybı trafik sigortasından alınır mı? | Dayanak |
|---|---|---|
| Kazada tamamen kusurlu olmak | Hayır | KTK m.92/g, GŞ A.6/b |
| Kısmen kusurlu olmak | Kendi kusurunuza denk gelen kısım düşülerek | KTK m.92/g, GŞ A.6/b |
| Araç hasar nedeniyle trafikten çekildi veya hurdaya ayrıldı | Hayır | KTK m.92/l, GŞ A.6/ö |
| Zarar, sigortalı işletenin eşi, usul-füruu veya birlikte yaşadığı kardeşinin aracında | Hayır (trafik sigortasından) | KTK m.92/b, GŞ A.6/ç |
| Kendi trafik sigortanızdan kendi aracınız için | Hayır | GŞ A.6/ğ |
| Kendi kaskonuzdan | Kural olarak hayır (poliçeye bakılmalı) | Kasko poliçesi |
| Yüksek kilometre veya önceki hasar | Tek başına engel değil | GŞ A.5/a |
| Zamanaşımı dolmuş | Sigortacı zamanaşımı savunması yapabilir | KTK m.109 |
Bu hallerin bir kısmı doğrudan Karayolları Trafik Kanununda, bir kısmı ise Genel Şartlarda düzenlenmiştir. Genel Şartlarda 1 Temmuz 2026’da yapılan değişikliklerin hangi poliçelere uygulanacağı tartışmalı olduğundan, Genel Şartlara dayanan konular dosya bazında değerlendirilmelidir.
Değer kaybını nasıl talep edeceğinizi araç değer kaybı nasıl alınır yazımızda anlattık.
Kazada yüzde yüz kusurluysam değer kaybı alabilir miyim?
Hayır. Trafik sigortası, sigortalının üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu karşılar. Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri teminat dışındadır (KTK m.92/g, GŞ A.6/b). Bu nedenle kazada tamamen kusurlu bulunan taraf, kendi aracının değer kaybını karşı tarafın sigortasından isteyemez.
Kısmi kusur halinde ise talep tamamen düşmez. Karşı tarafın sigortası, kendi sigortalısının kusuru oranında ödeme yapar; sizin kusurunuza denk gelen kısım düşülür.
Taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanaklarında sigorta şirketleri kusuru %0, %50 veya %100 olarak belirler. Şirketlerin mutabakatla belirlediği kusur oranına, bildirimden itibaren 5 gün içinde, değerlendirmeyi etkileyebilecek ek bilgi ve belgelerle sigorta şirketine itiraz edilebilir; şirketler 3 gün içinde yeniden değerlendirme yapar. Mahkeme veya hakem ise bilirkişi incelemesiyle farklı bir oran (örneğin %25 veya %75) belirleyebilir. Kusurunuzun hatalı belirlendiğini düşünüyorsanız kusur oranına itiraz ve kusur oranları ne anlama gelir yazılarımıza bakabilirsiniz.
Pert veya trafikten çekilen araçta değer kaybı alınır mı?
Hayır. Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri trafik sigortası teminatı dışındadır (KTK m.92/l, GŞ A.6/ö). Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal etmemiştir.
Bu kural yalnız değer kaybı talebini kapsar. Aracın kendisine ilişkin tazminat talebi, yani tam veya ağır hasarlı aracın değeri üzerinden yapılan ödeme, teminat limitleri ve kusur oranı içinde devam eder. Bu kuralın mantığı şudur: Değer kaybı, onarılarak yeniden kullanılacak bir aracın ikinci el değerindeki düşüşü ifade eder. Trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçta ise aracın kendisinin değeri üzerinden tazminat konuşulur.
2026 düzenlemesiyle, eksper raporuyla ağır hasarlı olduğu tespit edilen araçta tazminat ödenmesi için “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi; onarım kabul etmez durumdaki tam hasarlı araçta ise hurda tescil belgesi aranmaktadır (GŞ B.2/2.3). Bu araçlarda tazminatın nasıl belirlendiğini pert ve ağır hasarlı araç tazminatı yazımızda anlattık.
Aracıma çarpan araç bir yakınıma aitse değer kaybı alabilir miyim?
Trafik sigortası, sigortalı işletenin şu yakınlarının mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepleri kapsamaz (KTK m.92/b, GŞ A.6/ç):
- eşi,
- usul ve füruu (anne-babası, büyükanne-büyükbabası, çocukları, torunları),
- evlat edinme ilişkisiyle bağlı olduğu kişiler,
- birlikte yaşadığı kardeşleri.
Örneğin bir kişinin işleteni olduğu araç, eşine ait başka bir araca çarparsa, eşin aracındaki hasar ve değer kaybı bu aracın trafik sigortasından istenemez. Bu bent yalnız mallara gelen zararları kapsar; aynı kişilerin bedensel zararları bu bendin kapsamında değildir.
Bu hükmün uygulanmasında kimin işleten sayıldığı önemlidir. 2026 düzenlemesiyle sigortalı, poliçe konusu araçta Karayolları Trafik Kanununa göre işleten sayılan kişi olarak tanımlanmıştır (GŞ A.2/a). Aracı kullanan kişi ile işleten farklı olabileceğinden, bu tür dosyalar somut olarak değerlendirilmelidir.
Tek taraflı kazada veya kendi kaskomdan değer kaybı alınır mı?
Değer kaybı, kural olarak kusurlu bir karşı tarafın trafik sigortasından istenir. Bu nedenle karşı tarafın bulunmadığı veya tespit edilemediği durumlarda değer kaybı almak çoğu zaman mümkün olmaz:
- Kendi kusurunuzla tek taraflı kaza: Örneğin bir direğe veya bariyere çarptıysanız, kendi trafik sigortanız kendi aracınızın zararını karşılamaz (GŞ A.6/ğ). Kazada sorumlu başka bir kişi bulunup bulunmadığı somut olaya göre değerlendirilir.
- Kendi kaskonuz: Kasko poliçeleri kural olarak değer kaybını kapsamaz. Poliçenizde değer kaybına ilişkin bir ek teminat olup olmadığını kontrol etmelisiniz.
- Kaçan ve tespit edilemeyen araç: Güvence Hesabı, sigortalının tespit edilemediği hallerde yalnız bedensel zararları karşılar (5684 m.14). Araçtaki hasar ve değer kaybı bu kapsamda değildir.
- Sigortasız karşı taraf: Sigortasız aracın verdiği araç hasarı da kural olarak Güvence Hesabından karşılanmaz. Bu durumda değer kaybı dahil maddi zarar, kusurlu sürücü ve işletenden istenebilir. Ayrıntılar için karşı taraf sigortasız veya kaçtı yazımıza bakabilirsiniz.
Hasarınızı kaskodan yaptırdıysanız ve kazada kusurlu bir karşı taraf varsa, değer kaybı için onun trafik sigortasına ayrıca yazılı başvuru yapabilirsiniz.
Aracım yüksek kilometreli veya önceden hasarlıysa değer kaybı alamaz mıyım?
Bu konuda sık rastlanan bir yanlış bilgi var: “Belirli bir kilometrenin üzerindeki veya daha önce hasar görmüş araçlara değer kaybı ödenmez.”
2026 düzenlemesiyle değer kaybı hesabına ilişkin Ek-1 formülü yürürlükten kaldırıldı. Eski Genel Şartlardaki kilometre ve hasar sınırlamalarına dayanan hesap yöntemi artık uygulanmıyor. Yüksek kilometre veya önceki hasar, tek başına değer kaybını otomatik olarak ortadan kaldırmaz; değerlendirme somut araca göre yapılır.
Bununla birlikte bu unsurlar önemsiz değildir. Eksper değer kaybını tespit ederken aracın yaşını, kullanılmışlık düzeyini, hasar gören kısımlarını ve geçmiş hasar durumunu dikkate alır (GŞ A.5/a). Dolayısıyla bu özellikler tutarı düşürebilir; bazı somut dosyalarda değer kaybının çok düşük veya hiç oluşmadığı sonucuna da varılabilir. Bu bir “otomatik ret” değil, eksperin veya bilirkişinin somut değerlendirmesidir. Sigortacı değer kaybını düşük veya sıfır olarak bildirdiyse, eksper raporunun bir örneğini isteyerek bu sonuca hangi gerekçeyle ulaşıldığını öğrenebilir ve gerekirse yazılı olarak itiraz edebilirsiniz.
Zamanaşımı geçtiyse değer kaybı istenebilir mi?
Trafik kazasından doğan maddi zarar talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m.109). Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne (kusurlu sürücü veya işleten) karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacıya karşı kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır. Zamanaşımı dolduktan sonra sigortacı bu savunmayı ileri sürerse talep sonuçsuz kalabilir. Zamanaşımının başlangıcı ve kesilmesi somut dosyaya göre değişebileceğinden, sürenin dolmasını beklemeden işlem yapmak en güvenli yoldur. Ayrıntılar için trafik kazası zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Değer kaybı reddedildiğinde ne zaman avukata danışmak gerekir?
Sigorta şirketinin değer kaybını reddetmesi her zaman yerinde olmayabilir. Ret gerekçesi yukarıdaki hallerden birine dayanıyorsa bile, olayın özellikleri sonucu değiştirebilir. Şu durumlarda dosyanın ayrıntılı incelenmesi faydalı olur:
- Ret gerekçesi yüksek kilometre veya önceki hasar gibi tek bir unsura dayanıyorsa,
- Kusur oranının hatalı belirlendiğini düşünüyorsanız,
- Aracın işleteni, maliki ve sürücüsü farklı kişilerse,
- Aracınızın ağır hasarlı veya tam hasarlı sayılmasına itiraz ediyorsanız,
- Zamanaşımının dolup dolmadığı konusunda tereddüt varsa.
Tutarın düşük kaldığı durumlar için değer kaybı eksik ödendi: itiraz yolları yazımıza bakabilirsiniz. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hangi durumlarda değer kaybı alınamaz?
Başlıca haller şunlardır: kazada tamamen kusurlu olmak, aracın hasar nedeniyle trafikten çekilmesi veya hurdaya ayrılması, zararın sigortalı işletenin yakınlarının araçlarında doğması, kusurlu bir karşı tarafın bulunmaması ve zamanaşımı süresinin dolması.
Yüzde yüz kusurluysam değer kaybı alabilir miyim?
Hayır. Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler trafik sigortası teminatı dışındadır (KTK m.92/g). Tamamen kusurlu olan taraf, kendi aracının değer kaybını karşı tarafın sigortasından isteyemez.
Pert araç için değer kaybı alınır mı?
Hasar sebebiyle trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybı talepleri trafik sigortası teminatı dışındadır (KTK m.92/l, GŞ A.6/ö). Bu durumda aracın değeri üzerinden tazminat konuşulur; ayrıntılar için pert araç tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
Kaskodan değer kaybı alınır mı?
Kasko poliçeleri kural olarak değer kaybını kapsamaz. Poliçenizde bu yönde ek bir teminat olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Kusurlu bir karşı taraf varsa değer kaybı onun trafik sigortasından istenir.
Aracım çok kilometreli veya daha önce hasarlıysa değer kaybı alamaz mıyım?
Yüksek kilometre veya önceki hasar tek başına değer kaybını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Bunlar eksperin dikkate aldığı unsurlardır ve tutarı etkileyebilir; değerlendirme somut araca göre yapılır.
Eşimin kullandığı araç benim aracıma çarptı, değer kaybı alabilir miyim?
Trafik sigortası, sigortalı işletenin eşinin, usul ve füruunun (anne-baba, çocuk gibi), evlatlık ilişkisiyle bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararları kapsamaz. Kimin işleten sayıldığı ve aracın kime ait olduğu sonucu değiştirebileceğinden durum somut olarak değerlendirilmelidir.
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.92, 109
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (RG 14.05.2015/29355, 01.07.2026 itibarıyla güncel hali), m.A.5/a, A.6, B.2/2.3
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, m.14
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.