Karşı Taraf Sigortasız veya Kaçtı: Güvence Hesabı Ne Öder?

Karşı Taraf Sigortasız veya Kaçtı: Güvence Hesabı Ne Öder?

Size çarpan araç sigortasızsa veya kaçtıysa Güvence Hesabı hangi zararları öder? Araç hasarı kimden istenir, kasko ne zaman devreye girer? 2026 rehberi.

Size çarpan araç sigortasızsa, kaçtıysa veya çalıntıysa (çalıntı araçta işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde), bedensel zararlarınız (yaralanma, sakatlık, ölüm halinde destekten yoksun kalma) teminat limitlerine kadar Güvence Hesabından karşılanır (5684 sayılı Kanun m.14). Ancak sigortasız veya kaçan aracın verdiği araç hasarı Güvence Hesabından karşılanmaz; bu zarar kusurlu sürücü ve araç işleteninden istenir veya kendi kaskonuz varsa kaskoya başvurulur. Sigorta şirketinin iflası ya da ruhsatlarının sürekli iptali halinde ise Hesap, maddi ve bedensel zararları birlikte karşılar. Bu yazıda karşı taraf sigortasız ya da kaçtığında hangi zararı kimden isteyebileceğinizi anlatıyoruz.

Güvence Hesabı nedir?

Güvence Hesabı, trafik sigortası gibi zorunlu sigortaların bulunmadığı veya işlemediği durumlarda zarar görenlerin mağdur olmaması için, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14 ile Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulmuş bir hesaptır. Hesap, zararları kaza tarihinde geçerli olan zorunlu sigorta teminat tutarlarına kadar karşılar (m.14/1).

Her araç işleteni trafik sigortası yaptırmak zorundadır (KTK m.91). Ancak uygulamada sigortasız araçlar, çarpıp kaçan sürücüler veya çalıntı araçlar nedeniyle zarar görenler olabilmektedir. Güvence Hesabı, özellikle bu kişilerin bedensel zararları için bir güvence sağlar.

Güvence Hesabı hangi zararları öder?

5684 sayılı Kanun m.14/2’ye göre Hesaba şu hallerde başvurulabilir:

Durum Güvence Hesabı neyi karşılar?
Sigortalı tespit edilemiyor (ör. çarpıp kaçan araç) Bedensel zararlar
Çarpan aracın geçerli trafik sigortası yok Bedensel zararlar
Sigorta şirketi iflas etti veya mali zafiyet nedeniyle bütün branşlarda ruhsatları sürekli iptal edildi Maddi ve bedensel zararlar
Çalınmış veya gasp edilmiş aracın karıştığı kaza (işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde) Bedensel zararlar

Bedensel zararlar; tedavi süreci içindeki bakıcı giderleri, geçici iş göremezlik, sürekli sakatlık ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı gibi kalemleri kapsar (GŞ A.5). Trafik kazalarından doğan sağlık hizmet bedelleri ise kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (KTK m.98). Tedavi giderleri konusunda tedavi giderlerini kim öder yazımıza bakabilirsiniz.

Kanun, eşyaya gelen zararların da Hesaptan karşılanmasına karar verme yetkisini Cumhurbaşkanına tanımıştır (m.14/2). Bu yetki kullanılmadığı sürece, sigortasız veya kaçan araç hallerinde araç hasarı kapsam dışında kalır.

Güvence Hesabı ne kadar öder?

Güvence Hesabı, zararları zorunlu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılar (m.14/1). Sigortasız araç halinde esas alınan tutarlar, rizikonun (kazanın) meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarlarıdır (m.14/2-b). Örneğin 2026 yılı için otomobillerde zorunlu trafik sigortasının sağlık, sakatlanma ve ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL’dir; diğer araç türlerinde limitler farklıdır.

Zararınız bu limitleri aşıyorsa, aşan kısım için kusurlu sürücüye ve araç işletenine başvurma imkânınız devam eder. Bedensel zararların hesabı somut dosyaya göre bilirkişi tarafından yapılır; bu yazıda bir hesaplama yöntemi vermiyoruz.

Sigorta şirketi iflas ettiyse: Karşı aracın trafik sigortası bulunmasına rağmen sigorta şirketi mali zafiyet nedeniyle iflas etmiş veya bütün branşlarda ruhsatları sürekli olarak iptal edilmişse, Güvence Hesabı bu şirketin ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararları karşılar (m.14/2-c). Bu halde araç hasarı da kapsam içindedir.

Sigortasız araç aracıma çarptı: araç hasarını kim öder?

Sigortasız aracın verdiği araç hasarı Güvence Hesabından karşılanmadığı için, bu zarar için şu yollar gündeme gelir:

  • Kusurlu sürücü ve araç işleteni: Kazaya kusuruyla sebep olan sürücü (TBK m.49) ve aracın işleteni (KTK m.85) zarardan sorumludur. Birden fazla sorumlu varsa, zarar görene karşı müteselsil (her biri zararın tamamından) sorumludurlar (KTK m.88).
  • Ödeme yapılmazsa: Kusurlu tarafa karşı tazminat davası açılabilir veya icra takibi başlatılabilir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olup olmadığı tarafların sıfatına göre değişebileceğinden, somut dosyada değerlendirilmelidir.
  • Kendi kaskonuz: Aracınızın kaskosu varsa, hasarı poliçe şartlarına göre kaskodan talep edebilirsiniz.

Bu zararlar için de zamanaşımı süreleri işler: maddi zarar talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (KTK m.109). Ayrıntılar için zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Sigortasız araç işleteni ve sürücüsü açısından sonuçlar nelerdir?

Sigortasız araç kullanmak, yalnızca zarar gören için değil, aracın işleteni ve sürücüsü için de ciddi sonuçlar doğurur:

  • Trafikten men: Geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir (KTK m.91).
  • Kişisel sorumluluk: Sigorta olmadığı için zarar görenin araç hasarı, değer kaybı ve diğer maddi zararları doğrudan kusurlu sürücü ile işletenden istenir. Bu talepler için dava açılabilir ve icra takibi yapılabilir.
  • Güvence Hesabının rücuu: Güvence Hesabı, zarar görenin bedensel zararları için ödeme yaparsa, ödediği tutarı sorumlulardan geri isteyebilir.

Bu nedenle aracınızın trafik sigortasının süresini takip etmeniz, hem sizin hem de üçüncü kişilerin korunması açısından önemlidir.

Kendi kaskom varsa ne yapmalıyım?

Kasko, kendi aracınızın hasarını poliçede yazan teminatlar çerçevesinde karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Karşı taraf sigortasız olsa da, kaçmış olsa da kasko poliçeniz kural olarak aracınızın hasarını karşılayabilir; poliçenizdeki teminatlar ve teminat dışı haller belirleyicidir.

Kasko şirketi size ödeme yaptıktan sonra, ödediği tutar kadar hukuken sizin yerinize geçer. Buna halefiyet denir. Böylece sizin kusurlu tarafa karşı sahip olduğunuz dava hakkı, ödenen tutar kadar kasko şirketine geçer ve kasko şirketi kusurlu sürücü ile işletene rücu edebilir (TTK m.1472). Kasko şirketi zararınızı kısmen karşılamışsa, kalan kısım için kusurlu tarafa başvurma hakkınız devam eder.

Kaskoya başvurmanın poliçenizdeki hasarsızlık indirimine etkisi poliçe koşullarına göre değişebilir. Trafik sigortası mı kasko mu sorusunu ayrı bir yazıda ele aldık.

Çarpan araç kaçtıysa ne yapmalıyım?

Kazaya karışan sürücüler durmak, kimlik ve sigorta bilgilerini vermek ve kazayı görevlilere bildirmekle yükümlüdür (KTK m.81). Çarpan aracın kaçması halinde şunlar önem taşır:

  • Kazayı derhal kolluğa bildirin: Yaralanma varsa 112’yi arayın. Kolluk tarafından tutulacak tutanak ve ifadeler, kaçan aracın tespiti için temel belgedir.
  • Delil toplayın: Plakanın tamamı veya bir kısmı, aracın markası, rengi, çevredeki kamera kayıtları ve tanık bilgileri sonradan aracın bulunmasını sağlayabilir.
  • Araç tespit edilirse: Aracın trafik sigortası varsa, zararlarınız için bu sigortaya başvurabilirsiniz. Sigortası yoksa bedensel zararlar için Güvence Hesabına, araç hasarı için kusurlu sürücü ve işletene başvurulur.
  • Araç tespit edilemezse: Bedensel zararlarınız için Güvence Hesabına başvurabilirsiniz (m.14/2-a). Araç hasarınız için ise kendi kaskonuz gündeme gelir.
  • Kaskonuza bildirin: Kaskonuz varsa kazayı gecikmeksizin kasko şirketinize bildirin. Bildirimin yapılmaması veya geç yapılması tazminatta artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir (TTK m.1446).
  • Sağlık belgelerinizi saklayın: Yaralanma varsa ilk müdahale kayıtları, tedavi belgeleri ve ileride alınacak kurul raporu, bedensel zarar talebinin temel belgeleridir.

Kaza sonrası yapılması gerekenleri kaza yaptım ne yapmalıyım rehberimizde adım adım anlattık.

Güvence Hesabına başvuru ve tahkim süreci nasıl işler?

Güvence Hesabına başvururken talebinizi ve zararı gösteren belgeleri ispatlanabilir bir yolla (iadeli taahhütlü posta, KEP gibi) iletmeniz ve başvurunun sonucunu belgelemeniz en güvenli yoldur. Başvuruda istenecek belgeler ve başvuru kanalları değişebileceğinden, güncel bilgiyi başvuru öncesinde kontrol etmeniz önerilir.

Güvence Hesabından faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (5684 s. K. m.30/1). Mahkemede dava açmak da mümkündür. Tahkim süreci için Sigorta Tahkim Komisyonu yazımıza bakabilirsiniz.

Bilgi

Güvence Hesabı, zarar görene ödeme yaptıktan sonra ödediği tutar için sigortasız aracın sürücüsü ve işleteni gibi sorumlulara rücu edebilir (geri isteyebilir). Kanun, ilgililere yapılacak rücuların esaslarının yönetmelikle düzenleneceğini öngörür (5684 s. K. m.14/7). Bu rücu, Hesap ile sorumlular arasındaki ilişkiyi ilgilendirir; zarar görenin Hesaptan tazminat almasına engel değildir.

Güvence Hesabı başvurusunda ne zaman avukata danışmak gerekir?

Sigortasız veya kaçan araç dosyalarında hangi zararın Güvence Hesabından, hangisinin kusurlu taraftan veya kaskodan isteneceğini doğru ayırmak önemlidir. Özellikle ağır yaralanma veya ölüm varsa, kaçan araç sonradan tespit edildiyse, sorumlu kişinin ödeme gücü sınırlıysa ya da Hesap talebinizi reddettiyse hukuki destek almak faydalı olabilir.

Bedensel zararların kapsamı için sürekli sakatlık tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatı yazılarımıza da göz atabilirsiniz. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Güvence Hesabı araç hasarını öder mi?

Sigortasız veya kaçan araçların sebep olduğu kazalarda Güvence Hesabı yalnızca bedensel zararları karşılar; araç hasarı bu kapsamda değildir. İstisna olarak, sigorta şirketinin iflası veya ruhsatlarının sürekli iptali halinde maddi zararlar da karşılanır (5684 s. K. m.14).

Sigortasız araç arabama çarptı, hasarı kim öder?

Aracınızın hasarı için kusurlu sürücüye ve araç işletenine başvurabilir, ödeme yapılmazsa dava açabilir veya icra takibi başlatabilirsiniz. Kendi kaskonuz varsa hasarı kaskodan da talep edebilirsiniz.

Çarpıp kaçan araç yüzünden yaralandım, kime başvurmalıyım?

Araç ve sigortalı tespit edilemiyorsa, bedensel zararlarınız için Güvence Hesabına başvurabilirsiniz (5684 s. K. m.14/2-a). Kazayı derhal kolluğa bildirmeniz ve tutanak tutulmasını sağlamanız önemlidir.

Güvence Hesabı ödeme yapmazsa ne yapabilirim?

Güvence Hesabından faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (5684 s. K. m.30/1). Mahkemede dava açmak da mümkündür.

Güvence Hesabı ödediği parayı kimden geri alır?

Güvence Hesabının, ödediği tutar için sigortasız aracın sürücüsü ve işleteni gibi sorumlulara rücu edebildiği (geri isteyebildiği) kabul edilmektedir. Bu, zarar görenin Hesaptan tazminat almasına engel değildir.

Kaskom varsa ve karşı taraf sigortasızsa ne olur?

Aracınızın hasarını poliçe şartlarına göre kendi kaskonuzdan talep edebilirsiniz. Kasko şirketi ödeme yaptıktan sonra ödediği tutar kadar sizin yerinize geçer ve kusurlu tarafa rücu edebilir (TTK m.1472).

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Sigorta ve Tazminat Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin