Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? İmzalamadan Önce Dikkat Edilecekler

Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? İmzalamadan Önce Dikkat Edilecekler

Kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur? Hangi kazalarda tutulur, kroki ve kutucuklar, mobil kaza tutanağı, imzalamadan önce dikkat edilecekler 2026.

Kaza tespit tutanağı, yalnızca maddi hasarlı ve tarafların kazanın oluşu konusunda anlaştığı kazalarda, sürücülerin birlikte doldurup imzaladığı belgedir. Tutanağa kaza yeri ve zamanı, sürücü, araç ve poliçe bilgileri yazılır; kazanın oluş şekline uyan kutucuklar işaretlenir, ilk darbe yeri gösterilir, kroki çizilir ve sürücüler görüşlerini yazarak imzalar. Tutanakta kusur oranı yazılmaz; kusuru bu bilgilere göre sigorta şirketleri belirler. Bu yazıda tutanağın adım adım nasıl doldurulacağını ve imzalamadan önce nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Kaza tespit tutanağı hangi kazalarda tutulur?

Karayolları Trafik Kanunu’na göre yalnız maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya karışan kişilerin tümü yetkili ve görevli kişinin gelmesine gerek görmezse, durumu aralarında yazılı olarak saptayarak kaza yerinden ayrılabilir (KTK m.81). Uygulamada bu yazılı saptama, taraflarca doldurulan kaza tespit tutanağıdır; halk arasında “anlaşmalı kaza tutanağı” da denir.

Burada iki şart birlikte aranır: kazada yalnızca maddi hasar olmalı ve kazaya karışan herkes tutanak düzenlenmesi konusunda anlaşmalıdır. Taraflardan biri kazanın oluşuna itiraz ediyorsa ya da tutanağı imzalamak istemiyorsa kolluk çağrılmalıdır.

Sigortalının, maddi hasarlı trafik kazalarında aracını tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekme yükümlülüğü de vardır (Genel Şartlar B.1/e). SBM’nin formunda da belirtildiği gibi tutanak düzenlemek için kaza yerinde beklemek gerekmez; fotoğraflar çekildikten sonra araçlar trafiği aksatmayacak bir yere alınabilir.

Hangi durumlarda tutanak tutulmaz, polis çağrılır?

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) tutanak formunda, aşağıdaki durumlarda taraflarca tutanak doldurulmayacağı ve 155 (polis) veya 156 (jandarma) hattının aranması gerektiği belirtilir:

  • Kazada ölüm veya yaralanma varsa,
  • Sürücülerden birinin sürücü belgesi yoksa veya sürücü belgesi o araç için yetersizse,
  • Sürücüde yaş küçüklüğü varsa,
  • Sürücüde alkol veya akıl sağlığı şüphesi varsa,
  • Kazaya karışan araçlardan biri kamu kurumlarına aitse,
  • Kamu kurumlarına ait eşya zarar görmüşse,
  • Kazada yalnız üçüncü kişilere ait eşya zarar görmüşse,
  • Araçlardan birinin trafik sigortası yoksa.

Yaralanma varsa önce 112 aranmalıdır. Ölümlü veya yaralanmalı kazada zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılmak hapis cezası gerektirir; ayrıntıları kaza yaptım ne yapmalıyım rehberimizde anlattık. Karşı taraf sigortasızsa Güvence Hesabı yazımıza da bakabilirsiniz.

2026'da değişti

12 Şubat 2026'da yapılan değişiklikle KTK m.81'e göre, taraflar arasında anlaşma hali dışında zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere kanunda idari para cezası öngörüldü. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle de, zorunlu haller dışında olay yerini terk eden veya kaza tutanağı, alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranan sigortalıya, sigorta şirketinin ödediği tazminatı rücu edebileceğine (geri isteyebileceğine) ilişkin hüküm yeniden düzenlendi (Genel Şartlar B.4/f).

Kâğıt tutanak mı, mobil kaza tutanağı mı?

Tutanak iki şekilde düzenlenebilir:

Kâğıt form: SBM’nin standart “Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı” formudur. Araçlarda bulundurulması pratik olur; SBM’nin internet sitesinden de indirilebilir.

Mobil kaza tutanağı: SBM’nin mobil uygulaması (bu yazının yazıldığı tarihte “Sigortam360” adıyla yayımlanıyor) içindeki mobil kaza tutanağı bölümüyle tutanak telefondan düzenlenebilir. Uygulamada kaza bilgileri olay yerinde girilir, fotoğraf eklenebilir, tüm taraflar bilgileri onaylar ve tutanak sigorta şirketine elektronik olarak iletilir.

Hangi yöntemi seçerseniz seçin, aşağıdaki bilgiler aynıdır ve aynı özenle doldurulmalıdır.

Kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur?

SBM’nin kâğıt formundaki bölümler sırasıyla şunlardır:

  1. Kaza tarihi, saati ve yeriTarih ve saati; il, ilçe, mahalle, cadde ve sokak bilgileriyle kaza yerini eksiksiz yazın.
  2. Görgü tanıklarıVarsa tanıkların ad, soyad, adres ve telefon bilgilerini yazın. Tanık bilgisi, ileride kusur itirazında önemli bir delil olabilir.
  3. Sürücü bilgileriA ve B araçlarının sürücüleri için ad soyad, T.C. kimlik numarası, ehliyet bilgileri, adres, cep telefonu ve e-posta yazılır. Kusur sonucu bu iletişim bilgilerine bildirilir.
  4. Araç ve poliçe bilgileriPlaka, marka, model, şasi numarası ile trafik sigortası şirketi, poliçe numarası ve poliçe tarihlerini ruhsat ve poliçeye bakarak yazın.
  5. Kazanın oluş şekli (kutucuklar)Kazanın nasıl olduğuna uyan kutucuğu araç bazında işaretleyin. Varsa hız ve fren izi bilgisi de yazılabilir.
  6. İlk darbe yeriAraç çizimi üzerinde, her aracın ilk darbe aldığı noktayı okla gösterin.
  7. KrokiYolu, şeritleri, araçların yönünü ve çarpışma anındaki konumlarını A ve B harfleriyle çizin; cadde ve sokak adlarını yazın.
  8. Sürücü görüşleri ve imzaHer sürücü kazayı kendi ifadesiyle kısaca anlatır ve imzalar. İmzasız tutanak geçersizdir.

Formda yurt dışından gelen ve yeşil kart sigortası bulunan araçlar için ayrıca bir bölüm vardır; bu bölüm yalnız bu araçlar için doldurulur.

Kroki ve kutucuklar nasıl işaretlenir?

Tutanakta kusur oranı yazılmadığı için sigorta şirketleri kusuru büyük ölçüde kutucuklara, krokiye, ilk darbe yerine ve fotoğraflara bakarak belirler. Bu bölümler tutanağın en önemli kısmıdır.

Kutucuklar: Formda kırmızı ışık ihlali, kavşakta geçiş önceliğine uymamak, aynı şeritte önündeki araca arkadan çarpmak, geri manevra kurallarına uymamak, sağa veya sola dönüş kurallarına uymamak, geçme yasağı olan yerde geçmek, kurallara uygun park edilmiş araca çarpmak gibi seçenekler bulunur. Formda bu alanın doldurulması zorunlu olmadığı belirtilse de, şirketin olayı kısa sürede değerlendirebilmesi için önemlidir. Kazanın oluşuna uymayan bir kutucuğu karşı tarafın ısrarıyla işaretlemeyin. Bu kutucukların karşılık geldiği asli kusur hallerini kusur oranları yazımızda anlattık.

Kroki: Krokide yolun yapısı (tek yön, çift yön, şerit sayısı), kavşak veya dönüş noktası, trafik işaretleri ve ışıklar, araçların geliş yönleri ve çarpışma noktası gösterilmelidir. Basit ama anlaşılır bir çizim yeterlidir. Kroki ile sürücü görüşleri ve işaretlenen kutucuklar birbiriyle çelişmemelidir.

Fotoğraflar: Araçları yerinden oynatmadan önce araçların konumunu, plakaları, hasarlı bölgeleri, yol çizgilerini ve işaretleri gösteren fotoğraflar çekin. Fotoğraflar, tutanakla birlikte sigortaya iletilir ve kusur değerlendirmesinde kullanılır.

İmzalamadan önce nelere dikkat etmeliyim?

Dikkat

İmzaladığınız tutanak, kusur değerlendirmesinin temel belgesidir. Kazanın oluşuna ilişkin anlatıma, kutucuklara veya krokiye katılmıyorsanız imzalamayın ve kolluğu çağırın. Gerçeğe aykırı tutanak düzenlemek sahtecilik niteliğinde olabilir ve cezai yaptırım doğurabilir; SBM formuna göre bu kişiler poliçe yenilemelerinde yüksek prim uygulanabilecek riskli sigortalı olarak da değerlendirilebilir.

İmzadan önce şu kontrolleri yapın:

  • Karşı tarafın kimlik, ehliyet, ruhsat ve poliçe bilgilerini belgelerden kontrol ederek yazın.
  • Kendi cep telefonu ve e-posta bilginizin doğru olduğundan emin olun; kusur sonucu ve itiraz süresi bu bildirime göre işler.
  • İşaretlenen kutucukların, krokinin ve sürücü görüşlerinin birbiriyle uyumlu olduğunu kontrol edin.
  • Boş bırakılan ve sonradan doldurulabilecek alanlar kalmamasına dikkat edin.
  • İmzalanan kâğıt tutanağın tüm sayfalarının net fotoğrafını çekin; mümkünse imzalı bir nüshasını veya suretini alın.

Tutanağı imzaladıktan sonra hata fark edersem ne olur?

Tutanağa eksik veya yanlış bilgi girilmesinden kaynaklanan maddi hatalar (örneğin yanlış yazılmış bir plaka veya poliçe numarası), SBM’nin yayımladığı Genelge özetine göre sigorta şirketlerinin mutabakatıyla düzeltilir. Bu durumda sigorta şirketinizi yazılı olarak bilgilendirmeniz yararlı olur. Kazanın oluşuna ilişkin bir yanlışlık nedeniyle size hatalı bir kusur oranı verildiyse, oran bildiriminden itibaren 5 gün içinde ek bilgi ve belgeyle itiraz edebilirsiniz; bu yol sonuç vermezse tahkim veya mahkeme yolu açıktır.

Tutanak sigortaya nasıl iletilir, kusuru kim belirler?

SBM’nin formuna göre kâğıt tutanağın bir sureti, fotoğraflarla birlikte trafik sigortası şirketine; kasko tazminatı istenecekse kasko şirketine ulaştırılmalıdır. Mobil tutanak ise sigorta şirketine elektronik olarak iletilir. Ayrıca kazaya karışan sigortalı, sorumluluğunu gerektirecek olayı haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde kendi sigortacısına ihbar etmekle yükümlüdür (Genel Şartlar B.1/a). 1 Eylül 2026’dan itibaren hasar ihbarı Alo 193 hattı üzerinden de yapılabilmektedir; ancak bu hat tutanak düzenleme yükümlülüğünün yerine geçmez.

Sigorta şirketleri tutanağı SBM sistemine girer ve her şirket 3 iş günü içinde kusur değerlendirmesi yapar. Oranlar %0, %50 veya %100 olarak belirlenir; şirketler anlaşamazsa dosyayı Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu sonuçlandırır. Sonuç SMS veya e-postayla bildirilir ve SBM sitesindeki “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama” bölümünden görülebilir. Orana katılmıyorsanız bildirimden itibaren 5 gün içinde ek bilgi ve belgeyle itiraz edebilirsiniz; ayrıntılar kusur oranına itiraz yazımızda.

Tutanağın iletilmesi, tazminat başvurusu yerine geçmeyebilir. Dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigortaya yazılı başvuru yapılması kanuni bir şart olduğundan (KTK m.97), karşı tarafın sigorta şirketine ispatlanabilir bir yolla yazılı başvuru yapmanız önerilir. Ayrıntılar sigortaya başvuru şartı yazımızda.

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Tutanak doğru doldurulduğunda maddi hasarlı kazaların çoğu sigorta şirketleri arasında kısa sürede sonuçlanır. Ancak tutanakta kazanın oluşu yanlış yansıtıldıysa, karşı taraf baskıyla size uymayan bir kutucuğu işaretlettiyse, size bildirilen kusur oranına katılmıyorsanız ya da sigorta ödeme yapmıyorsa, itiraz ve başvuru sürelerinin kaçırılmaması önem kazanır. Değer kaybı haklarınız için araç değer kaybı nasıl alınır yazımıza da bakabilirsiniz.

Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaza tespit tutanağı hangi durumlarda doldurulur?

Yalnız maddi hasarla sonuçlanan ve tarafların kazanın oluşu konusunda anlaştığı kazalarda doldurulur. Yaralanma veya ölüm varsa, taraflar anlaşamıyorsa ya da sürücü belgesiz kullanım, alkol şüphesi, kamu aracı veya sigortasız araç gibi SBM formunda sayılan hallerden biri söz konusuysa kolluk çağrılır.

Kaza tutanağında kusur oranı yazılır mı?

Hayır. Taraflarca düzenlenen tutanakta kusur oranı için bir alan yoktur. Kusuru, tutanaktaki bilgilere, krokiye ve fotoğraflara göre sigorta şirketleri belirler; anlaşamazlarsa SBM bünyesindeki Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu karar verir.

Mobil kaza tutanağı kâğıt tutanağın yerine geçer mi?

Mobil kaza tutanağı, SBM'nin mobil uygulaması üzerinden kâğıt form yerine düzenlenebilen tutanaktır ve bilgiler sigorta şirketine elektronik olarak iletilir. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, bilgilerin eksiksiz ve doğru olması ve tüm tarafların onaylaması gerekir.

Kaza tespit tutanağını imzalamazsam ne olur?

İmzalanmayan tutanak geçersizdir. Kazanın oluşu konusunda karşı tarafla anlaşamıyorsanız tutanağı imzalamak yerine kolluğu (155 polis, 156 jandarma) çağırmanız gerekir.

Kaza tutanağını sigortaya nasıl gönderirim?

Kâğıt tutanağın bir sureti fotoğraflarla birlikte trafik sigortası şirketine, kasko tazminatı istenecekse kasko şirketine ulaştırılır. Mobil tutanak ise sigorta şirketine elektronik olarak iletilir. Tazminat için ayrıca karşı tarafın sigortasına yazılı başvuru yapmanız önerilir.

Kaza tutanağını yanlış doldurdum, ne yapabilirim?

Kusur oranı size bildirildikten sonra 5 gün içinde ek bilgi ve belgeyle sigorta şirketine itiraz edebilirsiniz; bu yol sonuç vermezse tahkim veya mahkeme yolu açıktır. Ayrıntılar için kusur oranına itiraz yazımıza bakın.

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Sigorta ve Tazminat Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin