Vasiyetname Nasıl Yapılır? Türleri ve Geçerlilik Şartları

Vasiyetname Nasıl Yapılır? Türleri ve Geçerlilik Şartları

Vasiyetname nasıl yapılır? Noterde resmî, el yazılı ve sözlü vasiyetnamenin şartları, tanık kuralları, saklı pay sınırı ve iptal davası (TMK m.531-545).

Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirlediği tek taraflı belgedir. Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname resmî şekilde (noter veya sulh hâkimi önünde, iki tanıkla), mirasbırakanın el yazısıyla ya da olağanüstü hallerde sözlü olarak yapılabilir (TMK m.531). Geçerli bir vasiyetname için ayırt etme gücü ve on beş yaşın doldurulması gerekir (TMK m.502); kanundaki şekil şartlarına uyulmazsa vasiyetname iptal edilebilir. Bu yazıda vasiyetname türlerini, geçerlilik şartlarını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Vasiyetname yapabilmenin şartları nelerdir?

Ehliyet: Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir (TMK m.502). Ayırt etme gücü (kişinin yaptığı işlemin anlamını ve sonuçlarını kavrayabilmesi), vasiyetnamenin yapıldığı an itibarıyla aranır. Miras sözleşmesi için ise ergin olmak ve kısıtlı bulunmamak gerekir (TMK m.503).

İrade sakatlığı olmaması: Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisiyle yapılan ölüme bağlı tasarruf geçersizdir. Ancak mirasbırakan bunu öğrendiği veya etkisinden kurtulduğu günden itibaren bir yıl içinde tasarruftan dönmezse tasarruf geçerli sayılır (TMK m.504).

Şekle uygunluk: Vasiyetname kanunun öngördüğü üç şekilden biriyle yapılmalıdır (TMK m.531). Şekle aykırılık, iptal sebepleri arasında açıkça sayılmıştır (TMK m.557/4).

Vasiyetname türleri nelerdir?

Tür Kim düzenler? Tanık Temel şart
Resmî vasiyetname Sulh hâkimi, noter veya yetkili görevli İki tanık Memur yazar; mirasbırakan okur, imzalar; tanıklar beyanı tasdik eder (TMK m.532-535)
El yazılı vasiyetname Mirasbırakan kendisi Gerekmez Baştan sona el yazısı, yıl-ay-gün ve imza (TMK m.538)
Sözlü vasiyet İki tanık belgeler İki tanık Yalnız olağanüstü durumlarda (TMK m.539-541)

Noterde resmî vasiyetname nasıl yapılır?

Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir; resmî memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş başka bir görevli olabilir (TMK m.532). Uygulamada en sık noterde yapılır.

  1. Arzularınızı memura bildirinMirasbırakan son arzularını resmî memura anlatır; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir (TMK m.533/1).
  2. Okuyun ve imzalayınVasiyetname mirasbırakan tarafından okunup imzalanır; memur da tarih koyarak imzalar (TMK m.533/2-3).
  3. Tanıklara beyanTarih ve imzadan hemen sonra mirasbırakan, vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini memurun huzurunda iki tanığa beyan eder (TMK m.534/1).
  4. Tanıkların şerhiTanıklar, beyanın önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak imzalar. Vasiyetnamenin içeriğini tanıklara bildirmek zorunlu değildir (TMK m.534/2-3).
  5. SaklamaVasiyetnameyi düzenleyen memur aslını saklamakla yükümlüdür (TMK m.537).

Mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamıyor veya imzalayamıyorsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur ve tanıklar bu durumu da vasiyetnameye yazar (TMK m.535).

Dikkat

Fiil ehliyeti olmayanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bunların eşleri resmî vasiyetnamede memur veya tanık olamaz. Ayrıca memura ve tanıklara, bunların yakınlarına o vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz (TMK m.536). Tanık seçerken aile dışından kişileri tercih edin.

El yazılı vasiyetname nasıl yazılır, geçerli mi?

El yazılı vasiyetname geçerlidir, ancak şekil şartları katıdır. Vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur (TMK m.538/1).

  • Metnin tamamı mirasbırakanın kendi el yazısı olmalıdır; bir kısmının başkası tarafından yazılması veya bilgisayar çıktısı olması bu şekle uymaz.
  • Tarih tam olmalıdır: yıl, ay ve gün.
  • İmza, metnin sonunda bulunmalıdır.

El yazılı vasiyetname saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir (TMK m.538/2). Bu zorunlu değildir, ama vasiyetnamenin kaybolması veya bulunamaması riskini azaltır. Kaza sonucu veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan ve içeriği tam olarak belirlenemeyen vasiyetname hükümsüz kalır (TMK m.543/2).

Sözlü vasiyet ne zaman yapılabilir?

Sözlü vasiyet, istisnai bir yoldur. Mirasbırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa başvurabilir (TMK m.539/1). Mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyana uygun bir vasiyetname yazma veya yazdırma görevi verir (TMK m.539/2).

Tanıklardan biri arzuları yer ve tarihle birlikte hemen yazar, imzalar ve diğer tanığa imzalatır; ikisi birlikte belgeyi vakit geçirmeden bir sulh veya asliye mahkemesine verir (TMK m.540/1). Mirasbırakan için sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihten itibaren bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer (TMK m.541).

Vasiyetnamede neler yapılabilir, sınırı nedir?

Vasiyetnameyle mirasçı atanabilir, belirli bir mal bırakılabilir (TMK m.517), paylaşma kuralları konulabilir (TMK m.647), vasiyeti yerine getirme görevlisi atanabilir. Saklı paylı mirasçıyı kanundaki sebeplerle mirasçılıktan çıkarmak da ölüme bağlı tasarrufla yapılır (TMK m.510).

Ancak mirasbırakanın serbestliği sınırsız değildir. Mirasçı olarak altsoyu, ana-babası veya eşi bulunan mirasbırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında tasarruf edebilir (TMK m.505). Saklı payı zedelenen mirasçılar tenkis davası açabilir. Bu mirasçılardan hiçbiri yoksa mirasbırakan mirasının tamamında tasarruf edebilir.

Mirasbırakanın sağlığında bir mirasçıyla mirastan vazgeçme konusunda anlaşması ise vasiyetname değil, bir miras sözleşmesidir; bunun için mirastan feragat sözleşmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Vasiyetnameden dönülebilir mi?

Evet. Vasiyetname tek taraflı bir işlem olduğu için mirasbırakan sağlığında onu değiştirebilir:

  • Yeni vasiyetname ile: Kanundaki şekillerden birine uyarak yeni bir vasiyetname yapıp öncekinden tamamen veya kısmen dönebilir (TMK m.542).
  • Yok etme ile: Vasiyetnameyi yok ederek de dönebilir (TMK m.543/1).
  • Sonraki tasarruflar: Önceki vasiyetnameyi kaldırmadan yeni bir vasiyetname yaparsa, öncekini kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tamamlamadıkça sonraki onun yerini alır. Vasiyet edilen mal sonradan başka şekilde tasarruf edilirse (örneğin satılırsa) o vasiyet de kural olarak ortadan kalkar (TMK m.544).

Ölümden sonra vasiyetname nasıl açılır ve itiraz edilir?

Mirasbırakanın ölümünden sonra bulunan vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir (TMK m.595). Sulh hâkimi vasiyetnameyi teslimden itibaren bir ay içinde açar ve ilgililere okur (TMK m.596). Atanmış mirasçı belgesinin verilmesi süreci için veraset ilamı yazımıza bakabilirsiniz.

Vasiyetnamenin iptali için şu sebeplerle dava açılabilir: ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ve şekle aykırılık (TMK m.557). İptal davası, tasarrufun iptalinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılır (TMK m.558).

İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl içinde açılmalıdır. Hükümsüzlük def’i (savunma) yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m.559). Vasiyetname resmî memurun veya tanıkların kendilerine ya da yakınlarına kazandırma içeriyorsa, iptal yalnız bu kazandırmalarla sınırlı tutulur; tasarrufun tamamı iptal edilmez (TMK m.558/3).

İptal davası ile tenkis davası farklıdır: iptal davası tasarrufun geçersizliğine, tenkis davası ise geçerli bir tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesine yöneliktir. Her iki davada da ölen kişinin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.11/1-a).

Vasiyeti yerine getirme görevlisi atanmalı mı?

Mirasbırakan, vasiyetnamesinde son arzularının uygulanmasını takip etmek üzere bir veya birden fazla vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir. Tasarrufta aksi öngörülmedikçe bu görevli; terekedeki malların, hakların ve borçların listesini düzenler, terekeyi yönetir, alacakları tahsil edip borçları öder, vasiyetleri yerine getirir ve paylaşma için plan hazırlar (TMK m.552).

Görevli, terekeye dahil malların devri veya bunlar üzerinde sınırlı aynî hak kurulması için kural olarak sulh hâkiminden yetki almak zorundadır (TMK m.553). Görevini yerine getirirken sulh hâkiminin denetimine tabidir ve ilgililere karşı bir vekil gibi sorumludur (TMK m.555-556). Mirasçılar arasında anlaşmazlık beklenen veya terekesi karmaşık olan durumlarda bu kurum, vasiyetnamenin uygulanmasını kolaylaştırabilir.

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Vasiyetnamede yapılan küçük bir şekil hatası, yıllar sonra bütün tasarrufun iptaline yol açabilir. Özellikle şu durumlarda hukuki destek almak yararlı olur:

  • Saklı paylı mirasçılarınız varsa ve onların payını aşan bir kazandırma düşünüyorsanız,
  • Mirasçılıktan çıkarma gibi ağır sonuçlu bir tasarruf yapmak istiyorsanız,
  • Sağlık durumu nedeniyle ileride ehliyet tartışması çıkabileceğini düşünüyorsanız (kanuni şart olmasa da uygulamada bu tür tartışmaları azaltmak için hekim raporu alınması tercih edilebilir),
  • Size tebliğ edilen bir vasiyetnameye itiraz etmeyi düşünüyorsanız.

Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Vasiyetname noterde mi yapılır?

Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir; resmî memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş başka bir görevli olabilir (TMK m.532). El yazılı vasiyetname için notere gitmek şart değildir, ancak saklanmak üzere notere bırakılabilir (TMK m.538).

Bilgisayarda yazılıp imzalanan vasiyetname geçerli mi?

El yazılı vasiyetnamenin baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılması zorunludur (TMK m.538). Bilgisayarda yazılıp yalnız imzalanan bir metin bu şartı karşılamaz; resmî vasiyetname şeklinde de yapılmadıysa şekil eksikliği nedeniyle iptal edilebilir.

Vasiyetnamede tanık zorunlu mu?

Resmî vasiyetnamede iki tanık zorunludur (TMK m.532, 534). El yazılı vasiyetnamede tanık gerekmez. Sözlü vasiyet ise olağanüstü durumlarda iki tanığa yapılır (TMK m.539).

Vasiyetname ile mirastan mal kaçırılabilir mi?

Mirasbırakan yalnız saklı paylar dışında kalan kısımda serbestçe tasarruf edebilir (TMK m.505). Saklı payı zedelenen mirasçılar tenkis davası açabilir (TMK m.560).

Vasiyetnameye itiraz süresi ne kadar?

İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl içinde açılmalıdır (TMK m.559).

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Miras Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin