Süresiz nafaka henüz kalkmadı. Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kanun hükmü uygulanmaya devam eder ve mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermez. Bu yazıda kararın ne anlama geldiğini, mevcut nafakaları nasıl etkilediğini ve yeni düzenleme çalışmalarının 16 Kasım 2026 itibarıyla son durumunu anlatıyoruz.
Süresiz nafaka nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer eşten malî gücü oranında istediği nafakadır. Kanunun bugünkü metnine göre bu nafaka süresiz olarak istenebilir ve nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175).
“Süresiz” ifadesi, nafakanın belirli bir yıl sınırı olmadan ödenmesi anlamına gelir. Ancak bu, nafakanın asla sona ermeyeceği anlamına gelmez. Kanun, nafakanın hangi hallerde kendiliğinden kalkacağını ve hangi hallerde mahkeme kararıyla kaldırılacağını ayrıca düzenler (TMK m.176). Bu konuyu nafaka artırım ve kaldırma davası yazımızda ele aldık. Nafakadan farklı olarak kusura bağlı olan tazminat taleplerini ise boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımızda anlattık.
Yoksulluk nafakasının şartları nelerdir?
Kanunun bugünkü metnine göre yoksulluk nafakası için şu şartlar aranır (TMK m.175):
- Boşanma kararı: Nafaka, boşanmanın bir sonucu olarak istenir.
- Yoksulluğa düşme: Nafaka isteyen eş, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalıdır.
- Kusurun daha ağır olmaması: Nafaka isteyen eşin kusuru, diğer eşin kusurundan daha ağır olmamalıdır.
- Talep: Kanun nafakayı “isteyebilir” diye düzenlediğinden nafakanın talep edilmesi gerekir.
Nafaka, yükümlünün malî gücü oranında belirlenir ve nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175). Nafakanın miktarı için kanunda bir formül yoktur; hâkim tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını araştırarak somut olaya göre karar verir.
Nafaka toptan veya durumun gereklerine göre irat (aylık) biçiminde ödenebilir (TMK m.176). Anayasa Mahkemesi kararı bu şartların tamamını değil, yalnızca nafakanın süresine ilişkin “süresiz olarak” ibaresini konu almaktadır.
Anayasa Mahkemesi ne karar verdi?
Anayasa Mahkemesi, bir aile mahkemesinin başvurusu üzerine incelediği TMK m.175’in birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Kararın künyesi ve yürürlük tarihi, mevzuat.gov.tr’deki Türk Medeni Kanunu metninde dipnot olarak da yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesinin 4 Haziran 2026 tarihli kararı 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. İptal hükmü, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30 Haziran 2027) yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar TMK m.175 mevcut haliyle uygulanır.
Basına yansıyan karar özetlerine göre Mahkeme; nafakanın hiçbir ölçüt belirlenmeksizin kategorik olarak süresiz öngörülmesinin, kusuru bulunmayan yükümlü bakımından da ağır bir külfet oluşturabileceğini değerlendirdi. Yürürlüğün dokuz ay ertelenmesinin amacı, iptal kararının hemen uygulanmasıyla doğacak hukuki boşluğun yasama organı tarafından doldurulmasına imkân tanımaktır.
Karar neyi değiştirdi, neyi değiştirmedi?
TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresi 30 Haziran 2027'de yürürlükten kalkacak. Kanun koyucunun bu tarihe kadar nafakanın süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmadı. İştirak (çocuk) nafakası, tedbir nafakası ve yardım nafakası bu kararın konusu değil. Mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermiyor.
Bu noktada sıkça yapılan bir hatayı vurgulamak gerekir: Karar, “artık kimse nafaka ödemeyecek” anlamına gelmez. İptal edilen yalnızca nafakanın her durumda süresiz olmasını öngören ibaredir. Yoksulluğa düşecek eşin nafaka isteme hakkı kanunda varlığını sürdürmektedir.
Mevcut nafakalar kendiliğinden biter mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez (Anayasa m.153). Kesinleşmiş nafaka kararları ne kararın yayımlandığı 30 Eylül 2026’da ne de iptalin yürürlüğe gireceği 30 Haziran 2027’de kendiliğinden sona erer. Yeni bir kanunun mevcut nafakalara uygulanıp uygulanmayacağı ise çıkarılacak düzenlemenin geçiş hükümlerine bağlıdır ve bu hükümler henüz belli değildir.
Nafaka ödemesini kendiliğinden kesmek ciddi sonuçlar doğurabilir. Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir (İİK m.344). Nafakanın kaldırılması veya azaltılması isteniyorsa mahkemeye dava açılmalıdır.
Devam eden boşanma davaları etkilenir mi?
İptal kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe gireceğinden, bu tarihe kadar verilecek kararlarda TMK m.175 mevcut haliyle uygulanmaya devam eder. Bu tarihten sonra sonuçlanacak davalarda hangi kuralların uygulanacağı ise büyük ölçüde kanun koyucunun yapacağı yeni düzenlemeye ve onun geçiş hükümlerine bağlıdır.
Bu belirsizlik nedeniyle devam eden boşanma davalarında nafaka talebinde bulunan veya nafaka talebine karşı çıkan tarafların gelişmeleri yakından takip etmesi ve davanın seyrini buna göre değerlendirmesi gerekir. Yeni bir düzenleme yapılmadan iptal hükmü yürürlüğe girerse doğabilecek sonuçlar konusunda kesin bir şey söylemek bugün için mümkün değildir.
Nafaka hangi hallerde zaten sona eriyordu?
Anayasa Mahkemesi kararından bağımsız olarak, kanun “süresiz” nafakanın da belirli hallerde sona ermesini öngörmektedir. İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hallerinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3).
Ayrıca tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir (TMK m.176/4). Bu imkânlar, iptal kararının yürürlüğe gireceği 30 Haziran 2027’yi beklemeden bugün de kullanılabilir.
Yeni nafaka düzenlemesi çıktı mı?
16 Kasım 2026 itibarıyla nafaka süresini düzenleyen yeni bir kanun yasalaşmamıştır. Resmî mevzuat sitesindeki TMK m.175 metni değişmemiş olup yalnızca Anayasa Mahkemesinin iptal kararına ilişkin dipnot eklenmiştir.
Basında, yeni bir düzenleme hazırlandığına ve bunun bir yargı paketi içinde veya ayrı bir teklifle Meclis’e getirilebileceğine dair haberler yer almaktadır. Ancak bu haberlerde düzenlemenin içeriği, nafaka süresinin nasıl belirleneceği ve hangi kanunla getirileceği konusunda birbiriyle çelişen bilgiler bulunmaktadır. Bu nedenle teklif veya taslak aşamasındaki bilgilere dayanarak hukuki bir karar vermemek gerekir. Kesin bilgi, ancak bir kanun TBMM’de kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlandığında ortaya çıkacaktır. Böyle bir kanunun hangi tarihten itibaren uygulanacağı ve mevcut nafakaları kapsayıp kapsamayacağı da ancak o metinle birlikte netleşecektir.
30 Haziran 2027’ye kadar ne olacak?
- 30 Eylül 2026: Anayasa Mahkemesinin iptal kararı Resmî Gazete’de yayımlandı ve dokuz aylık süre işlemeye başladı.
- Geçiş dönemi: TMK m.175 mevcut haliyle uygulanmaya devam ediyor. Bu dönemde verilen kararlarda da kanunun bugünkü metni esas alınıyor.
- Yasama süreci: Kanun koyucunun nafaka süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapması bekleniyor; 16 Kasım 2026 itibarıyla yasalaşmış bir metin yok.
- 30 Haziran 2027: “Süresiz olarak” ibaresinin iptali yürürlüğe girecek.
Nafaka ödeyen veya alan kişiler şimdi ne yapmalı?
Nafaka ödeyen kişi açısından, kanunda zaten var olan nafaka kaldırma ve azaltma sebepleri bu karardan bağımsız olarak her zaman ileri sürülebilir. Örneğin nafaka alacaklısının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hallerinde mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir; taraflardan birinin malî durumunun değişmesi halinde nafakanın azaltılması istenebilir (TMK m.176).
Nafaka alan kişi açısından ise mevcut kararın kendiliğinden sona ermeyeceğini bilmek önemlidir. Nafaka alacaklısı da ekonomik koşulların değişmesi halinde nafaka artırım davası açabilir. Ancak çıkarılacak yeni düzenlemenin geçiş hükümleri yakından takip edilmelidir.
Yeni boşanacak çiftler açısından, anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka maddesinin nasıl yazılacağı bu belirsizlik döneminde daha da önem kazanmıştır.
Ne zaman avukata danışmak gerekir?
Nafaka kaldırma, azaltma veya artırma davası açmayı düşünüyorsanız ya da devam eden bir boşanma davanızda nafaka talebi varsa, Anayasa Mahkemesi kararının ve çıkabilecek yeni düzenlemenin dosyanıza etkisinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Teklif ve taslak haberlerine dayanarak ödeme durdurmak gibi adımlar atılmamalıdır. Bu yazı 16 Kasım 2026 itibarıyla bilinen resmî duruma göre hazırlanmıştır. Nafaka süresine ilişkin yeni bir kanun kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlanırsa, kuralların ve geçiş hükümlerinin bu yeni metne göre ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir. Bu süreçte resmî kaynakları takip etmek ve kulaktan dolma bilgilere göre hareket etmemek önemlidir. Özellikle sosyal medyada yer alan “nafaka bitti” veya “nafakalar kesilecek” gibi kesin ifadelere itibar etmeden önce bilginin kaynağını kontrol etmek gerekir. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Anayasa Mahkemesi TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti; ancak iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut hüküm geçerlidir ve yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmış değildir.
AYM kararıyla ödediğim nafaka kendiliğinden biter mi?
Hayır. İptal kararları geriye yürümez; kesinleşmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermez. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için nafaka kaldırma davası açılması gerekir.
Yeni nafaka yasası çıktı mı?
16 Kasım 2026 itibarıyla nafaka süresini düzenleyen yeni bir kanun yasalaşmamıştır. Basında yer alan teklif ve taslak haberleri kesinleşmiş düzenleme değildir.
Çocuk nafakası da süreli hale mi geldi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi kararı yalnızca boşanmada yoksulluk nafakasına ilişkin TMK m.175 ile ilgilidir. İştirak nafakası çocuğun ergin olmasına kadar, eğitimi devam ediyorsa kanundaki koşullarla eğitim sonuna kadar sürebilir.
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.