Kiracı Nasıl Çıkarılır? Kanuni Tahliye Sebepleri ve Yolları

Kiracı Nasıl Çıkarılır? Kanuni Tahliye Sebepleri ve Yolları

Kiracı nasıl çıkarılır? Ev sahibinin başvurabileceği kanuni tahliye sebepleri, icra ve dava yolları, süreler ve arabuluculuk şartı sade bir dille.

Kiracı, ancak kanunda sayılan sebeplerden biri varsa ve doğru yol izlenirse çıkarılabilir. Konut ve çatılı işyeri (üstü kapalı, bina niteliğindeki işyeri) kiralarında sözleşme süresinin dolması tek başına tahliye sebebi değildir. Ev sahibinin başvurabileceği yollar ihtiyaç, yeniden inşa, tahliye taahhüdü, kira ödememe, kiracının başka konutunun bulunması ve 10 yıllık uzama süresinin dolmasıdır. Bu yazıda her bir sebebi, hangi yolla ve hangi sürede kullanılacağını anlatıyoruz.

Ev sahibi kiracıyı istediği zaman çıkarabilir mi?

Hayır. Türk Borçlar Kanunu konut ve çatılı işyeri kiracısını özel olarak korur. Belirli süreli (başlangıç ve bitiş tarihi belli) bir sözleşmede kiracı, süre bitiminden en az on beş gün önce “çıkacağım” diye bildirimde bulunmazsa, sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Kanun açıkça, kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceğini söyler (TBK m.347).

Ayrıca tahliye sebepleri sınırlı sayıdadır ve bunlara ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354). Bu nedenle sözleşmeye “bir kira gecikirse kiracı derhal çıkar” ya da “ev sahibi istediğinde boşaltılır” gibi şartlar yazılsa bile, bu şartlar kiracıyı bağlamaz. Geciken kira için ceza koşulu veya kalan kiraların hemen ödenmesi gerektiğine ilişkin anlaşmalar da geçersizdir (TBK m.346).

Dikkat

Kiracıyı kendi başınıza çıkarmaya çalışmayın. Kilidi değiştirmek, elektrik-suyu kestirmek, eşyaları dışarı çıkarmak gibi yöntemler kanuni bir tahliye yolu değildir ve ev sahibini hukuki, hatta cezai sorumlulukla karşı karşıya bırakabilir. Tahliye ancak icra dairesi veya mahkeme kararı ile yapılır.

Kiracı tahliye sebepleri nelerdir?

Kanundaki tahliye sebeplerini, kimden kaynaklandığına göre ikiye ayırabiliriz. Aşağıdaki tablo özet niteliğindedir; her birinin ayrıntılı şartları ilgili yazılarımızda yer alıyor.

Tahliye sebebi Dayanak Kullanılacak yol ve süre
Ev sahibinin, eşinin, altsoyunun (çocuk, torun), üstsoyunun (anne-baba, büyükanne-büyükbaba) veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut/işyeri ihtiyacı TBK m.350/1 Dava; belirli süreli sözleşmede süre sonundan itibaren 1 ay içinde
Yeniden inşa veya imar amacıyla esaslı onarım (kullanımı imkânsız kılan) TBK m.350/2 Dava; aynı süreler
Taşınmazı sonradan satın alan yeni malikin ihtiyacı TBK m.351 Edinmeden itibaren 1 ay içinde yazılı bildirim ve 6 ay sonra dava; ya da süre sonundan itibaren 1 ay içinde dava
Yazılı tahliye taahhüdü TBK m.352/1 Taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay içinde icra takibi veya dava
Kira yılı içinde iki haklı ihtar TBK m.352/2 Dava; kira yılının bitiminden itibaren 1 ay içinde
Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe/belde sınırlarında oturmaya elverişli konutu TBK m.352/3 Dava; sözleşmenin bitiminden itibaren 1 ay içinde (ev sahibi bunu sözleşme sırasında bilmiyorsa)
Kiranın ödenmemesi (temerrüt) TBK m.315; İİK m.269 Yazılı süre verilerek fesih ve dava ya da ihtarlı icra takibi
10 yıllık uzama süresinin dolması TBK m.347 Her uzama yılının bitiminden en az 3 ay önce yazılı bildirim
Komşulara saygısızlık, kiralanana özensiz kullanım TBK m.316 En az 30 gün süreli yazılı ihtar, düzelmezse fesih

Kiracıdan kaynaklanan sebepler

Kira ödememe en sık karşılaşılan durumdur. Ev sahibi, kiracıya yazılı olarak en az otuz günlük süre verip bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (TBK m.315). Aynı amaçla, icra dairesinden ihtarlı ödeme emri gönderilerek tahliye istenebilir (İİK m.269). Bir kira yılı içinde iki kez haklı olarak yazılı ihtar çekilmesine sebep olan kiracı hakkında ise ayrıca tahliye davası açılabilir (TBK m.352/2). Ayrıntılar için kira ödenmezse ne yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Tahliye taahhüdü, kiracının belirli bir tarihte evi boşaltacağını yazılı olarak üstlenmesidir. Taahhüdün kiralananın tesliminden sonra verilmiş olması gerekir. Geçerlilik şartlarını tahliye taahhütnamesi geçerli mi başlıklı yazımızda anlattık.

Kiracının aynı ilçede konutu bulunması da bir tahliye sebebidir. Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe ya da belde belediye sınırları içinde oturmaya elverişli bir konutu varsa ve ev sahibi bunu sözleşme kurulurken bilmiyorsa, sözleşmenin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılabilir (TBK m.352/3).

Özenle kullanma ve komşulara saygı borcunun ihlali halinde ev sahibi, konut ve çatılı işyerlerinde en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi halde sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak bildirir. Kiracının kiralanana kasten ağır zarar vermesi veya davranışlarının çekilmez hale gelmesi gibi durumlarda ise yazılı bildirimle hemen fesih mümkündür (TBK m.316).

Ev sahibinden kaynaklanan sebepler

İhtiyaç nedeniyle tahliye, ev sahibinin kendisi, eşi, altsoyu (çocuk, torun), üstsoyu (anne, baba) veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kiralananı konut ya da işyeri olarak kullanma zorunluluğu varsa mümkündür (TBK m.350/1). İhtiyacın gerçek ve samimi olması gerekir. Konuyu ihtiyaç nedeniyle tahliye davası yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Yeniden inşa ve imar amacıyla tahliye için, kiralananın esaslı onarımı, genişletilmesi veya değiştirilmesi gerekli olmalı ve bu işler sırasında kullanım imkânsız hale gelmelidir (TBK m.350/2). Basit bakım ve tadilat bu kapsama girmez.

Yeni malikin ihtiyacı: Kiralananı satın alan kişi, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde ihtiyacını kiracıya yazılı olarak bildirirse, altı ay sonra açacağı davayla sözleşmeyi sona erdirebilir. Dilerse sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava da açabilir (TBK m.351).

10 yıllık uzama süresi: Belirli süreli sözleşmelerde on yıllık uzama süresi dolduktan sonra ev sahibi, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak herhangi bir sebep göstermeden sözleşmeye son verebilir (TBK m.347). Hesaplamanın nasıl yapıldığını 10 yıllık kiracı nasıl çıkarılır yazımızda anlattık.

Kiracı icra yoluyla mı, dava yoluyla mı çıkarılır?

Bazı sebeplerde ev sahibinin iki yolu vardır, bazılarında ise yalnızca dava açılabilir.

İcra yoluyla tahliye

İcra dairesine başvurularak başlatılır. Kira ödenmemesinde ihtarlı ödeme emri (İİK m.269), tahliye taahhüdünde ve (konut ve çatılı işyeri dışındaki kiralarda) yazılı sözleşme süresinin bitiminde tahliye emri (İİK m.272) kullanılır. Kiracı itiraz ederse icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir. Bu yol için arabuluculuk şartı yoktur.

Dava yoluyla tahliye

Sulh hukuk mahkemesinde açılır (HMK m.4). İhtiyaç, yeniden inşa, iki haklı ihtar, aynı ilçede konut sahibi olma ve 10 yıllık sürenin dolması gibi sebeplerde bu yol kullanılır. Davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

İcra yolunda kiracı ödeme emrine itiraz etmez ve verilen ihtar süresi içinde kirayı da ödemezse, ev sahibi ihtar süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye kararı isteyebilir (İİK m.269/a). İcra mahkemesinin tahliye kararının uygulanması için kesinleşmesi beklenmez; ancak kararın kiracıya bildirilmesinden itibaren on gün geçmesi gerekir (İİK m.269/c).

Arabuluculuk şartı ve süreler neden önemli?

1 Eylül 2023’ten bu yana kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Ancak kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesi bu kuralın dışındadır (HUAK m.18/B). Arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir (HUAK m.18/A). Ayrıntılar için kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.

Tahliye sürelerinin çoğu bir aylıktır ve hak düşürücü niteliktedir; yani süre kaçırılırsa o dönem için tahliye hakkı kaybedilir. Kanun bir kolaylık tanır: Ev sahibi, dava açma süresi içinde kiracıya dava açacağını yazılı olarak bildirirse, dava açma süresi bir kira yılı uzamış sayılır (TBK m.353). Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede de hak düşürücü süreler işlemez (HUAK m.18/A).

Tahliye hangi sebeple istenirse istensin, fesih bildirimlerinin yazılı yapılması zorunludur (TBK m.348). Aile konutu olarak kiralanan yerlerde, kiracı olmayan eş kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı olmuşsa, fesih bildirimi ve ödeme süresi içeren ihtarlar her iki eşe ayrı ayrı gönderilmelidir (TBK m.349).

Ne zaman avukata danışmak gerekir?

Tahliye sebebinin doğru belirlenmesi, ihtarnamenin içeriği, sürelerin hesaplanması ve icra ile dava yolu arasındaki seçim, sonucu doğrudan etkiler. Özellikle süre kaçırma, eksik veya hatalı ihtar ve yanlış yolun seçilmesi, davanın reddine ve tahliyenin bir yıl veya daha uzun süre gecikmesine yol açabilir. Kiracının tahliyeye itiraz ettiği, birden fazla kiracının bulunduğu veya kiralananın aile konutu olduğu durumlarda süreç daha da karmaşık hale gelebilir.

Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ev sahibi kiracıyı sözleşme bitince çıkarabilir mi?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında hayır. Kiracı en az on beş gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar ve ev sahibi yalnızca süre bittiği gerekçesiyle sözleşmeyi sona erdiremez (TBK m.347).

Kiracıyı çıkarmak için ihtarname çekmek yeterli mi?

Tek başına yeterli değildir. İhtarname bazı sebeplerde zorunlu bir adımdır, ancak kiracı kendiliğinden çıkmazsa tahliye ancak icra dairesi veya mahkeme kararıyla sağlanabilir.

Kiracı tahliye davası için arabuluculuk zorunlu mu?

Evet. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İcra dairesi üzerinden yapılan ilamsız tahliye takipleri bu zorunluluğun dışındadır (HUAK m.18/B).

Kira sözleşmesine 'kira gecikirse kiracı çıkar' yazmak geçerli mi?

Hayır. Tahliye sebeplerine ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez; geciken kira için ceza koşulu veya sonraki kiraların muaccel olacağı şartları da geçersizdir (TBK m.346, 354).

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

Av. Arb. Burcu Benli YörükAvukat ve Arabulucu, BB Hukuk Bürosu
Mesleki profil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.

Gayrimenkul ve Kira Hukuku

Görüşme ve bilgi talepleri

Dosyanızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasındaki form, telefon veya e-posta yoluyla iletebilirsiniz.

İletişime geçin