Geçici iş göremezlik tazminatı, trafik kazası sonrası tedavi süresince çalışamamaktan veya günlük işlerinizi yapamamaktan doğan kaybın karşılığıdır; trafik sigortası bunu Sakatlanma Teminatından öder. Bakıcı gideri ise tedavi sürecinde ve tıbben gerekliyse sonrasında başkasının bakımına ihtiyaç duyulmasından doğan giderdir ve Sağlık Giderleri Teminatından karşılanır. Her iki kalemde de süre ve ihtiyaç için Kurul Raporu dikkate alınır. Bu yazıda bu iki zarar kalemini, kimden ve nasıl istenebileceklerini anlatıyoruz.
Geçici iş göremezlik tazminatı nedir?
Türk Borçlar Kanunu bedensel zararlar arasında kazanç kaybını ve çalışma gücünün azalmasından doğan kayıpları sayar (TBK m.54). Geçici iş göremezlik, kazadan sonra iyileşme sürecinde geçici olarak çalışamama veya günlük işleri yapamama halidir. Bu dönemde uğranılan kayıp, geçici iş göremezlik tazminatı olarak istenir.
Trafik sigortası Genel Şartlarına göre mağdurun geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı Sakatlanma Teminatından karşılanır. Tedavi süreci tamamlandıktan sonra geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır (GŞ m.A.5/c).
Geçici iş göremezlik, kalıcı sakatlıktan farklıdır. Tedavi bittikten sonra kalıcı bir sakatlık kalırsa bunun için ayrıca sürekli sakatlık tazminatı istenebilir. İki kalem birbirini dışlamaz: Tedavi süresindeki kayıp geçici iş göremezlik olarak, tedavi sonrasında kalan kalıcı kayıp ise sürekli sakatlık olarak değerlendirilir. Her ikisi de Sakatlanma Teminatından karşılandığı için, sigorta şirketine yapılan başvuruda ve ödeme teklifinde bu iki kalemin ayrı ayrı değerlendirilip değerlendirilmediğine dikkat etmek gerekir. Kurul Raporunda geçici iş göremezlik süresinin yer almaması, bu kalemin gözden kaçmasına yol açabilir.
Geçici iş göremezlik tazminatında hangi unsurlar dikkate alınır?
Geçici iş göremezlik tazminatı için hazır bir formül vermek yanıltıcı olur; tutar somut dosyaya göre aktüer bilirkişi tarafından belirlenir. Değerlendirmede genel olarak şu unsurlar dikkate alınır:
- Kurul Raporu veya bilirkişi raporuyla belirlenen geçici iş göremezlik süresi,
- Zarar görenin kaza tarihindeki kazancı ve bunu gösteren belgeler,
- Tarafların kusur oranları,
- Bu dönemde yapılmış ödemeler.
Çalışanlar bu dönemde sosyal güvenlik kurumundan ödenek almış olabilir. TBK m.55’e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen (ödeyen kurumun sorumludan geri isteyemediği) sosyal güvenlik ödemeleri, zararın belirlenmesinde gözetilemez ve tazminattan indirilemez. Aldığınız bir ödemenin tazminatı etkileyip etkilemeyeceği ödemenin niteliğine göre değerlendirilir.
Bakıcı gideri nedir, trafik sigortası öder mi?
Bakıcı gideri, kazada yaralanan kişinin kendi bakımını yapamaması nedeniyle başkasının yardımına ihtiyaç duymasından doğan giderdir. Genel Şartlar bu gideri iki dönem için açıkça düzenler (GŞ m.A.5/b):
- Rapor öncesi dönem: Tedaviye başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri.
- Rapor sonrası dönem: Sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri.
Her iki dönemdeki bakıcı giderleri, sigorta şirketi veya Güvence Hesabı tarafından Sağlık Giderleri Teminatından karşılanır. Bakıcı ihtiyacının süresi ile tedavi sonrasında sürekli bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır. Raporun nasıl alınacağını maluliyet raporu nasıl alınır yazımızda anlattık.
Hangi zararın hangi teminattan karşılandığını şu tablo özetliyor:
| Zarar kalemi | Trafik sigortasında teminat | Dayanak |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik | Sakatlanma Teminatı | GŞ m.A.5/c |
| Sürekli sakatlık | Sakatlanma Teminatı | GŞ m.A.5/c |
| Rapor alınana kadarki bakıcı gideri | Sağlık Giderleri Teminatı | GŞ m.A.5/b |
| Tıbben gerekli sürekli bakıcı gideri | Sağlık Giderleri Teminatı | GŞ m.A.5/b |
| KTK m.98 kapsamındaki sağlık hizmet bedelleri | Sosyal Güvenlik Kurumu | KTK m.98, GŞ m.A.5/b |
Teminat türlerini düzenleyen Genel Şartlar A.5 maddesi 1 Temmuz 2026'da yeniden düzenlendi. Güncel metinde bakıcı giderlerinin hangi dönemlerde Sağlık Giderleri Teminatından, geçici iş göremezliğin ise Sakatlanma Teminatından karşılanacağı açıkça yer almaktadır. Genel Şartlara göre değişiklikler kural olarak yürürlükten sonra yapılan sözleşmelere uygulanır; 1 Temmuz 2026 öncesinde düzenlenmiş bir poliçe kapsamındaki kazada hangi kuralların uygulanacağı dosya bazında değerlendirilmelidir.
Aileniz size baktıysa bakıcı gideri istenebilir mi?
Kaza sonrası bakımı çoğu zaman eş, çocuk veya diğer yakınlar üstlenir ve dışarıdan ücretli bir bakıcı tutulmaz. Yargıtay uygulamasında, bakımın aile bireylerince yapılması ve bunun için fatura, bordro ya da sözleşme bulunmaması bakıcı gideri talebini kural olarak ortadan kaldırmaz. Yakınların verdiği bakım emeğinin de ekonomik bir değeri olduğu kabul edilmektedir.
Bununla birlikte, aile içi bakım halinde tazminatın nasıl belirleneceği konusunda uygulamada farklı değerlendirmeler yapılabilmektedir. Bu nedenle bakım ihtiyacının ve süresinin raporla açıkça belgelenmesi önemlidir; tutarın belirlenmesi somut dosyaya göre bilirkişi incelemesiyle yapılır.
Aile bakımı söz konusuysa şu hususlara dikkat etmeniz faydalı olur:
- Kurul Raporunda veya tedavi belgelerinde bakıcı ihtiyacının ve süresinin açıkça yazılmasını sağlayın.
- Bakımın kim tarafından, hangi dönemde ve hangi işler için yapıldığını not edin (yıkanma, giyinme, beslenme, hastaneye götürme gibi).
- Gerekirse bu durumu bilen kişilerin tanıklığına başvurulabileceğini unutmayın.
- Bakım için işinden ayrılan veya izin kullanan bir yakınınız varsa buna ilişkin belgeleri saklayın.
Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri için hangi belgeler gerekir?
Sigorta şirketinin tazminat ödemesi için isteyebileceği belgeler Genel Şartların ekinde düzenlenmiştir. Bu iki kalem bakımından genellikle şu belgeler önem taşır:
- Kaza belgeleriKaza tespit tutanağı veya kolluk tutanağı, varsa savcılık evrakı.
- Tedavi belgeleriAcil servis kayıtları, epikriz (taburcu özeti), ameliyat ve kontrol muayenesi belgeleri, istirahat raporları.
- Kurul RaporuSakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösteren rapor (GŞ m.A.2/i).
- Gelir belgeleriKaza tarihindeki kazancınızı gösteren bordro, vergi kayıtları veya benzeri belgeler.
- Bakım belgeleriÜcretli bakıcı tuttuysanız sözleşme ve ödeme belgeleri; aile bakımında bakım ihtiyacını gösteren tıbbi belgeler.
Başvuruyu sigorta şirketine yazılı ve ispatlanabilir bir yolla yapın. Dava açmadan önce yazılı başvuru zorunludur; sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir (KTK m.97). Bkz. sigortaya başvuru şartı.
Sigortacı, gerekli belgelerin kendisine iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlüdür (KTK m.99). Sigortacı haklı olarak yeni bir belge isterse süre, bu belgenin iletilmesinden sonra başlar (GŞ m.B.2/2.1). Ödeme teklifini kabul etmeden önce, teklifin geçici iş göremezlik, sürekli sakatlık ve bakıcı gideri kalemlerinden hangilerini kapsadığını yazılı olarak öğrenmeniz önemlidir. Yetersiz olduğu açıkça belli olan tazminat anlaşmalarının, yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptali istenebilir (KTK m.111).
Kusur ve sigorta limiti tazminatı nasıl etkiler?
Trafik sigortası, zarar görenin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerini karşılamaz (KTK m.92/g; GŞ m.A.6/b). Kazada kısmen kusurluysanız, sigorta karşı tarafın kusuru oranında ödeme yapar. Zarar gören zararın artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52).
Sigorta, kaza tarihindeki teminat limitleri içinde öder. 2026 yılı için otomobillerde kişi başı sağlık, sakatlanma ve ölüm teminatı limiti 3.600.000 TL’dir. Limiti aşan kısım kusurlu sürücü ve araç işleteninden, varsa İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) poliçesinden istenebilir.
Tedavi masraflarının büyük bölümü ise trafik sigortasından değil SGK’dan karşılanır; bunu tedavi giderlerini kim öder yazımızda ayrıntılı anlattık.
Zamanaşımı süresi ne kadar?
Motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde kaza gününden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa bu süre uygulanır (KTK m.109). Ayrıntılar için trafik kazasında zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Ne zaman avukata danışmak gerekir?
Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri, çoğu zaman sürekli sakatlık tazminatıyla birlikte ele alınan ve gözden kaçabilen kalemlerdir. Şu durumlarda hukuki destek almak faydalı olabilir:
- Sigorta şirketi bakıcı giderini kapsam dışı sayarak reddettiyse,
- Kurul Raporunda geçici iş göremezlik süresi veya bakıcı ihtiyacı belirtilmemişse,
- Bakımı aile bireyleriniz üstlendiyse ve talebiniz belgesiz olduğu gerekçesiyle reddedildiyse,
- Size bir ödeme teklif edildi ve ibraname imzalamanız istendiyse.
Kazanın ilk anından itibaren yapılması gerekenler için kaza yaptım ne yapmalıyım rehberimize bakabilirsiniz. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bir avukattan destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Geçici iş göremezlik tazminatı nedir?
Kaza nedeniyle tedavi gördüğünüz ve çalışamadığınız ya da günlük işlerinizi yapamadığınız süre boyunca uğradığınız kayıptır (TBK m.54). Trafik sigortası bu kaybı Sakatlanma Teminatı kapsamında karşılar ve süre için Kurul Raporu dikkate alınır (GŞ m.A.5/c).
Trafik sigortası bakıcı giderini öder mi?
Evet. Tedaviye başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınana kadarki bakıcı giderleri ile sakatlık oranı belirlendikten sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri Sağlık Giderleri Teminatından karşılanır (GŞ m.A.5/b).
Bana eşim veya çocuklarım baktı, bakıcı gideri isteyebilir miyim?
Yargıtay uygulamasında bakımın aile bireylerince üstlenilmesi ve bunun için fatura ya da sözleşme bulunmaması, bakıcı gideri talebini kural olarak ortadan kaldırmaz. Bu durumda tazminatın nasıl belirleneceği konusunda farklı değerlendirmeler yapılabildiğinden dosya bazında inceleme gerekir.
Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri nasıl hesaplanır?
Hesap, raporla belirlenen süre ve ihtiyaç, kazanç durumu ve kusur oranı gibi unsurlar dikkate alınarak somut dosyaya göre bilirkişi tarafından yapılır. Hazır formüllerle bulunan tutarlar yanıltıcı olabilir.
SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği aldım, tazminattan düşülür mü?
TBK m.55'e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan indirilemez. Aldığınız ödemenin tazminatı nasıl etkileyeceği, ödemenin niteliğine göre bilirkişi tarafından değerlendirilir.
Bakıcı gideri için hangi belgeler gerekir?
Bakıcı ihtiyacını ve süresini gösteren Kurul Raporu, tedavi ve taburcu belgeleri, varsa bakıcıya yapılan ödemelerin belgeleri ve kaza tespit belgeleri temel belgelerdir.
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (RG 14.05.2015/29355, 01.07.2026 itibarıyla güncel hali), m.A.2/i, A.5/b-c, A.6
- Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik (RG 12.06.2026/33278)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.52, m.54, m.55
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.92, m.97, m.98, m.109
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Yazı, 16 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; bu tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.